RESULTS OF ENVIRONMENTAL STABILIZATION THROUGH THE USE OF CHEMICAL MELIORANTS IN IMPROVING THE MELIORATIVE STATE OF SALINE SOILS

Toshmamat Doniyorov; Hasan Qudratov

doi:10.70769/2181-4732.ITJ.2026-m.18

2026, Maqolalar

2026

SHO‘RLANGAN TUPROQLARNI MELIORATIV HOLATINI YAXSHILASHDA KIMYOVIY MELIORANT QO‘LLASH ORQALI EKOLOGIK HOLATNI BARQARORLASHTIRISH

Maqolalar

Nashr etilgan 2026-06-05

Doniyorov T.O.⁺⁻
Qudratov H.A.⁺⁻

Doniyorov T.O.

Karshi State Technical University

Qudratov H.A.

Karshi State Technical University

PDF (inglizcha)

Kalit so‘zlar

innovatsion texnologiyalar kimyoviy meliorant SPERSAL sug‘orish me’yori egatlab sug‘orish tuproq sho‘rlanish suv tejamkor texnologiya

Iqtibos keltirish tartibi

Doniyorov, T. O., & Qudratov, H. A. (2026). SHO‘RLANGAN TUPROQLARNI MELIORATIV HOLATINI YAXSHILASHDA KIMYOVIY MELIORANT QO‘LLASH ORQALI EKOLOGIK HOLATNI BARQARORLASHTIRISH. Innovatsion Texnologiyalar, 142-149. https://doi.org/10.70769/2181-4732.ITJ.2026-m.18

Annotatsiya

Maqolada Qashqadaryo viloytining Qarshi, Kasbi va Mirishkor tumanlari hududlarining o‘rtacha sho‘rlangan tuproqli yerlari meliorativ holatini yaxshilash maqsadida SPERSAL kimyoviy meliorantini qo‘llab, tuproq meliorativ holatini yaxshilash va sho‘r yuvishga sarflanadigan suv tejamkorligi masalalari bo‘yicha o‘tkazilgan dala tajribalari natijalari keltirilgan. Qashqadaryo viloyatining sho‘rlangan tuproqlarining meliorativ holatini yaxshilash uchun bir mavsumga 8000 – 10000 m³/ga suv zarurati mavjud. Viloyatda sho‘r yuvish uchun bu miqordagi suvni ajratishni iloji yo‘q. Chunki, mintaqamizda sug’orish uchun ishlatiladigan suvning 82% Amudaryo va Zarafshondaryo kabi tranchegaraviy daryolar orqali keltiriladi. Qolgan 18% suv esa viloyatimizda shakllangan suvlar hisoblanadi. Mintaqada kuzatilayotgan havo haroratining ko‘tarilishi mavjud suvlardan tejamli foydalanishni taqozo etadi. Buning uchun tomchilatib sug‘orish, yomg‘rlatib sug‘orish kabi tejamkor sug‘orish texnologiyalari qo‘llash faqat sug‘orishda emas, balki zax qochirishda ham qo‘llash maqsadga muvofiq. Mazkur maqolada aynan zax qochirishda kimyoviy texnologiyalarni qo‘llab, sho‘rlangan yerlarning meliorativ holatini yaxshilash masalalari yoritilgan.

PDF (inglizcha)

Adabiyotlar ro‘yxati

[1] https://lex.uz/uz/docs/-5836850

[2] https://water.gov.uz/uz/page/5/40,

[3] 3. https://uz.wikipedia.org/wiki/Suv_resurslari

[4] 4. Avlakulov M., Doniyorov T.O. G‘o‘zani egatlab sug’orishda egat gidravlik elementlari orasidagi bog’liqlikni o‘rnatish. //Innovatsion texnologiyalar Ilmiy texnik jurnali 2021. Maxsus son. Qarshi 2021 y. 31-35 b.

[5] Doniyorov T.O. Egatlab sug‘orishning tuproq suv-tuz tartiboti o‘zgarishiga ta’siri. // Innovatsion texnologiyalar 3(35)-son. 2019 y. -56-59 b.

[6] Авлакулов М., Дониёров Т.О. Решение задачи о течении фильтрационного потока в гетерогенной среде при бороздковом поливе хлопчатника. “Актуальные проблемы современной науки” Москва. № 2(111) 2020 г., С.100-104.

[7] Дониёров Т.О., Авлакулов М., Tursunov G‘.J. Tuproq meliorativ holatini yaxshilashda suv tejamkor texnologiyalarning ahamiyati. “Innovatsion texnologiyalar” ilmiy texnik jurnali. Qarshi. 2022 yil. 1 (45) - son, 31-35 b.

[8] Дониёров Т.О. O‘rtacha sho‘rlangan og’ir qumoq tuproqlarning meliorativ holatini yaxshilash va paxtadan mo‘l hosil olish texnologiyasi. Oriental Renaissance: Innovative, educational, natural and social sciences 3(12), Dec., 2023 y. 292-299 b.

[9] Дониёров Т.О. O‘zbekistonda sug‘orish nasos stansiyalari energiya iste’moli. Oriental Renaissance: Innovative, educational, natural and social sciences 4 (5), May, 2024 y. 387-393 b.

[10] Urishev B., Kuvvatov, D.; Doniyorov, T.; Kuvatov, U.; Umirov, A. Hydraulic storage of solar energy for supplying pumping units with drip irrigation of plants. Publication: AIP Conference Proceedings, Volume 2612, Issue 1, id.020016,7pp. Pub Date: March 2023. DOI: 10.1063/5.0113641. 2023AIPC.2612b0016U. https://www.scopus.com/inward/record.uri?eid=2-s2.0-85151355235&doi=10.1063%2f5.0113641&partnerID=40&md5=328a8cc.

[11] Urishev B.; Artikbekova F.; Kuvvatov D.; NosirovF.; Kuvatov U. Trajectory of sediment deposition at the bottom of water intake structures of pumping stations. Publication: IOP Conference Series: Materials Science and Engineering, Volume 1030, Issue 1, pp. 012137 (2021). Pub Date: January 2021. DOI:

[12] 12.1088/1757-899X/1030/1/012137. Bibcode: 2021MS&E.1030a2137U. https://www.scopus.com/inward/record.uri?eid=2-s2.0-85101514268&doi=10.1088%2f1757-899X%2f1030%2f1%2f012137&par.

[13] G‘ayimnazarov Israil Xoliqovich, Mamarasulov Sobir Raxmonqulogli, and Toshmurodov Jomurod Jahongirogli. “O‘ZAN TUBI BARQARORLIGINI BAHOLASH USULLARI” Sanoatda raqamli texnologiyalar/Цифровые технологии в промышленности 4.1 (2026): 237-241.

[14] G‘ayimnazarov I.X., Raxmatov M.I., Shermatov B.B. O‘ZBEKISTONNING QURUQ-ISSIQ IQLIM SHAROITIDA BINOLARNING ENERGIYA SAMARADORLIGINI OSHIRISH ISTIQBOLLARI //Innovatsion texnologiyalar. – 2026. – Т. 61. – №. 1. – С. 139-145.

[15] Urishev B.; Kuvatov U.; Umirov A. Determination of main energy parameters and efficiency of local energy system based on renewable energy sources. Publication: IOP Conference Series: Earth and Environmental Science, Volume 1070, Issue 1, id.012043,7pp. Pub Date: July 2022. DOI: 10.1088/1755-14.15/1070/1/012043. Bibcode: 2022E&ES.1070a2043U. https://www.scopus.com/inward/record.uri?eid=2-s2.0-85136794294&doi=10.1088%2f1755-1315%2f1070%2f1%2f012043&par.

[16] Doniyorov T.O. Results of Using Spersal Chemical Meliorant to Improve the Reclamation State of Saline Soils in The Kashkadarya Region. /AIJANS Vol. 5. No. 2 2024. Andalasian International Journal of Agricultural and Natural Sciences (AIJANS). Available in: https://aijans.lppm.unand.ac.id/index.php/aijans.