MAKROFITLARDAN FOYDALANGAN HOLDA OQOVA SUVLARNI BIOTEXNOLOGIK TOZALASH
PDF

Kalit so‘zlar

oqova suvlar biotexnologiya fitoremediasiya Azolla caroliniana Lemna minor Eichhornia crassipes biogen elementlar ekologik tozalash biofiltr yashil iqtisodiyot

Iqtibos keltirish tartibi

Mirzayeva, D. A., Sabirova, O. O., O‘rinboyeva, Z. B., & Sagdiyev, X. T. (2026). MAKROFITLARDAN FOYDALANGAN HOLDA OQOVA SUVLARNI BIOTEXNOLOGIK TOZALASH. Muqobil Energetika, 22(1), 87-93. https://doi.org/10.70769/2181-2284.ME.1(22).2026.11

Annotatsiya

Oqova suvlar tarkibidagi biogen elementlar, toksik moddalar va patogen mikroorganizmlar miqdorining ortishi gidrosferaning ifloslanishi, ichimlik suvi tanqisligi hamda ekologik xavflarning kuchayishiga olib kelmoqda. Shu sababli ekologik xavfsiz va innovatsion oqova suvlarni tozalash texnologiyalarini ishlab chiqish dolzarb vazifalardan biridir. Mazkur tadqiqotda parrandachilik oqova suvlarini makrofitlar yordamida biotexnologik usulda tozalash samaradorligi baholandi.

Materiallar va usullar

Tadqiqotda parrandachilik oqova suvlari Azolla caroliniana, Lemna minor va Eichhornia crassipes makrofitlari yordamida biotexnologik usulda tozalandi. Tozalash samaradorligi suv sifatining ekologik va texnologik ko‘rsatkichlari asosida baholandi hamda makrofitlarning biologik xususiyatlari tahlil qilindi.

Natijalar

Tadqiqot natijalari parrandachilik oqova suvlarini Azolla caroliniana, Lemna minor va Eichhornia crassipes asosida biotexnologik usulda tozalash yuqori ekologik va iqtisodiy samaradorlikka ega “yashil texnologiya” ekanligini ko‘rsatdi. Mazkur usul oqova suvlarni samarali tozalash bilan birga biomassa hosil bo‘lishini ham ta’minladi.

Xulosa

Makrofitlarga asoslangan oqova suvlarni tozalash usuli kimyoviy va membranali texnologiyalarga nisbatan 4–8 baravar arzon bo‘lib, energiya sarfi pastligi va hosil bo‘ladigan biomassaning iqtisodiy qiymati bilan ajralib turadi. Ushbu yondashuv ekologik xavfsiz, iqtisodiy jihatdan samarali va barqaror “yashil texnologiya” sifatida tavsiya etiladi.

PDF

Adabiyotlar ro‘yxati

[1]. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2019-yil 30-oktabrdagi “2019–2030-yillarda O‘zbekiston Respublikasida atrof-muhitni muhofaza qilish konsepsiyasini tasdiqlash toʻgʻrisida”gi PF–5863-son Farmoni.

[2]. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2019-yil 4-oktabrdagi “2019–2030-yillarda O‘zbekiston Respublikasining ‘yashil iqtisodiyot’ga o‘tish strategiyasini tasdiqlash toʻgʻrisida”gi PQ–4477-son Qarori.

[3].

[4]. Khan N. et al. Application of microalgae-based systems for wastewater treatment // Journal of Environmental Management. – 2022. – Vol. 303. – P. 113–119.

[5]. Yan X. et al. Heavy metal biosorption using algae: A review // Bioresource Technology. – 2020. – Vol. 318. – P. 124–136.

[6]. Rai P.K., Lee S.S., Zhang M., Tsang Y.F., Kim K.H. Heavy metals in aquatic ecosystems and phytoremediation: A review // Environment International. – 2019. – Vol. 125. – P. 365–385.

[7]. Prasanna R., Chaudhary V., Gupta V., Singh A. Microbial and algal applications in wastewater treatment // Journal of Cleaner Production. – 2018. – Vol. 181. – P. 73–84.

[8]. Wagner G.M. Azolla: A review on its biology and utilization // Botanical Review. – 1997. – Vol. 63, No. 1. – P. 1–25.

[9]. Singh R.P., Mishra R.K., Kaur I. Macrophytes as eco-friendly biofilters for nutrient removal in wastewater // Aquatic Botany. – 2020. – Vol. 167. – Article 103284.

[10]. Kaur I., Singh R. Nitrogen remediation potential of Azolla–Anabaena symbiosis in polluted waters // Journal of Environmental Management. – 2021. – Vol. 279. – P. 111–122.

[11]. Saha S., Gupta S. Cost-effective phytoremediation technologies for agricultural wastewater treatment // Ecotoxicology and Environmental Safety. – 2022. – Vol. 230. – Article 113178.

[12]. Kaur I., Singh R. Nitrogen remediation potential of Azolla–Anabaena symbiosis in polluted waters // Journal of Environmental Management. – 2021. – Vol. 279. – P. 111–122.

[13]. Wagner G.M. Azolla: A Review of its Biology and Utilization // Botanical Review. – 1997. – Vol. 63, No. 1. – P. 1–26. – DOI: 10.1007/BF02857915.

[14]. Taylan Kösesakal T. Biochemical composition and growth of Azolla pinnata and Azolla caroliniana // Aquaculture Studies. – 2019. – Vol. 19, No. 1. – P. 31–45.

[15]. Vymazal J. Constructed wetlands for wastewater treatment // Ecological Engineering. – 2010. – Vol. 36, No. 10. – P. 115–119.

[16]. El-Sheekh M. et al. Microalgae and macroalgae in removal of wastewater pollutants: A review // Environmental Science and Pollution Research. – 2021. – Vol. 28. – P. 47289–47304.

[17]. Wagner G.M. Azolla: Biology and utilization // Botanical Review. – 1997. – Vol. 63, No. 1. – P. 1–26.

[18]. Parvin F. et al. Algal bioremediation of poultry wastewater and biomass utilization // Journal of Cleaner Production. – 2023. – Vol. 387. – P. 135–196.

[19]. United Nations Environment Programme (UNEP). Global Environmental Outlook – Wastewater and Phytoremediation Report. – Nairobi: UNEP, 2020.

[20]. Food and Agriculture Organization of the United Nations (FAO). Nature-Based Solutions for Water and Agriculture. – Rome: FAO, 2021.

Creative Commons License

Ushbu asar Creative Commons Attribution 4.0 Xalqaro Litsenziyasi asosida litsenziyalangan.

Mualliflik huquqi (c) 2026 Mirzayeva, D.A., Sabirova, O.O., O‘rinboyeva, Z.B., Sagdiyev, X.T. (Muallif)

Yuklab olishlar

Yuklab olish ma’lumotlari hozircha mavjud emas.