KRASNODAR O‘LKASI VA SAXA RESPUBLIKASIDA (YAKUTIYA) GIBRID ENERGIYA TIZIMLARIDA ENERGIYANI SAQLASH UCHUN VODOROD TEXNOLOGIYALARIDAN FOYDALANISH
PDF (ruscha)

Kalit so‘zlar

vodorodli akkumulyatsiya quyosh energetikasi shamol energetikasi Krasnodar o‘lkasi Saxa Respublikasi (Yakutiya) elektroliz yoqilg‘i elementlari gibrid energiya tizimi

Iqtibos keltirish tartibi

Koma, P., & Novikova, O. (2026). KRASNODAR O‘LKASI VA SAXA RESPUBLIKASIDA (YAKUTIYA) GIBRID ENERGIYA TIZIMLARIDA ENERGIYANI SAQLASH UCHUN VODOROD TEXNOLOGIYALARIDAN FOYDALANISH. Muqobil Energetika, 23(2), 40-50. https://doi.org/10.70769/2181-2284.ME.2(23).2026.24

Annotatsiya

Ushbu maqolada Krasnodar o‘lkasi va Saxa Respublikasi (Yakutiya) iqlim sharoitlarida quvvati 50 MW bo‘lgan gibrid energetika majmuasida (30 MW quyosh elektr stansiyasi va 20 MW shamol elektr stansiyasi) uzoq muddatli energiya saqlash uchun vodorod siklini qo‘llash imkoniyatlari o‘rganilgan. Elektroliz va teskari elektr energiyasi ishlab chiqarish (reverse generation) jarayonlarining asosiy parametrlari aniqlangan. Elektr energiyasi ishlab chiqarish salohiyati hamda ortiqcha energiya hajmi baholanib, uning bir qismini teskari generatsiya uchun yo‘naltirish imkoniyati asoslab berilgan. Tadqiqot natijalariga ko‘ra, sutkalik energiya akkumulyatsiyasi hisobga olinganda yuklamani qoplash koeffitsiyenti Krasnodar o‘lkasida 95–97 %, Saxa Respublikasida (Yakutiya) esa 87–90 % ni tashkil etadi. Tahlillar har ikkala loyiha ham energetik va iqtisodiy jihatdan samarali ekanligini ko‘rsatdi, biroq qulayroq iqlim sharoitlari sababli Krasnodar o‘lkasidagi loyiha yuqori rentabellik bilan ajralib turadi. Shuningdek, texnologik yechimni keng ko‘lamda joriy etish bo‘yicha tavsiyalar va uni asoslash metodologiyasi taklif etilgan.

PDF (ruscha)

Adabiyotlar ro‘yxati

1. Комплекс для изучения водорода // НИИЭФА URL: https://tnhi.ru/Betaenergy.ru.

2. Значение направления и скорости ветра в г. Краснодар (Краснодарский край) // Energy URL: https://www.betaenergy.ru/windspeed/krasnodar/.

3. Новиков Н.Л., Новиков А.Н. Интеллектуальная система управления многоуровневой интеграции генерирующих станций и потребителей на основе системы накопления энергии. - 2024. - 49 с.

4. Курсы валют на 01.01.2026 // Центральный банк РФ URL: https://cbr.ru.

5. АФК «Система» начала выпуск электролизеров // MASHNEWS URL: https://mashnews.ru.

6. Двухтопливный двигатель ОДК // Корабел.ру URL: https://www.korabel.ru/.

7. Разработан подход к интеграции водородных систем хранения энергии в энергосети // Минобрнауки России URL: https://m.minobrnauki.gov.ru/press-center/news/nauka/100357/.

8. Калькулятор солнечной энергии // Helios-house URL: https://www.helios-house.ru/.

9. Krasnodar Climate Change Severity Score (2010-2025) // AQI.in URL: https://www.aqi.in.

10. Betaenergy.ru. Скорость ветра в Краснодаре. URL: https://www.betaenergy.ru/windspeed/krasnodar/.

11. Курсы валют на 01.01.2026 // Центральный банк РФ URL: https://cbr.ru.

12. SDES (Service des données et études statistiques, France). Emission factors of the electricity mix in France – 2025. URL: https://www.statistiques.developpement-durable.gouv.fr/.

13. IPCC. 2022: Climate Change 2022: Mitigation of Climate Change. Contribution of Working Group III to the Sixth Assessment Report. Cambridge University Press, Cambridge, UK and New York, NY, USA.

14. Гладких А.В., Копылов А.Е. Экологические и экономические аспекты производства биометана из органических отходов в России // Газовая промышленность. 2023. № 2 (842). С. 100–105.

15. Нефедова Л.В., Соловьёв Д.А. Возобновляемая энергетика в России: вклад в сокращение выбросов парниковых газов // Энергетическая политика. 2024. № 4. С. 78–86.

16. Renewable Power Generation Costs 2024 // IRENA URL: 16.https://irena.org/publications.

17. Приказ Министерства экономического развития Республики Саха (Якутия) № 121-ОД от 24 февраля 2025 г. // КонтурНорматив URL: https://normativ.kontur.ru/document?moduleId=1&documentId=492283.

18. Отчет № 45-П Министерства промышленности и геологии Республики Саха (Якутия) от 22 февраля 2026 г. // Минпром Саха URL: https://minprom.sakha.gov.ru/statistikaotcheti.

19. Отчет № 34-ЭФ Финансового университета при Правительстве Российской Федерации от 27 февраля 2026 г. // Минобрнауки России URL: https://www.fa.ru/upload/medialibrary/225/gmsxcw7kf2xhsjamt0msnllb0si9quvj/2026.02.26_MN_12_z_596-Siamskiy-universitet-_Tailand_.pdf.

20. Владимиров Я.А., Новикова О.В., Корякина Л.В. Энергетическая безопасность региона как элемент устойчивого развития // Региональная экономика: теория и практика , 2022 - T. 20 - C. 49-73 10.24891/re.20.1.49 2022 ВАК, РИНЦ.

Creative Commons License

Ushbu asar Creative Commons Attribution 4.0 Xalqaro Litsenziyasi asosida litsenziyalangan.

Mualliflik huquqi (c) 2026 Кома, Пe., Новикова, О.В. (Автор)

Yuklab olishlar

Yuklab olish ma’lumotlari hozircha mavjud emas.