Annotatsiya
Ushbu maqolada o‘simlikchilik mahsulotlari yetishtirishning innovatsion rivojlanish darajasini baholashning nazariy-uslubiy asoslari tadqiq etilgan. O‘simlikchilik tarmog‘ida innovatsion rivojlanishni kompleks baholashga qaratilgan yondashuvlar, jumladan, Kobb–Duglas ishlab chiqarish funksiyasi, ma’lumotlarni qamrab olish tahlili (DEA), analitik iyerarxiya jarayoni (AHP) va gibrid integral indeksdan foydalanish imkoniyatlari asoslangan. Qashqadaryo viloyatining 11 ta tumani misolida innovatsion xarajatlar ulushi, raqamlashtirish darajasi, hosildorlik va resurs tejovchi texnologiyalardan foydalanish ko‘rsatkichlari asosida hududlarning innovatsion rivojlanish darajasi tahlil qilingan. AHP usuli yordamida baholash mezonlarining vazn koeffitsiyentlari aniqlanib, gibrid indeks asosida tumanlar reytingi shakllantirilgan. Tadqiqot natijalari o‘simlikchilik tarmog‘ining innovatsion rivojlanishidagi hududiy tafovutlarni aniqlash va innovatsion resurslardan foydalanish samaradorligini oshirishga qaratilgan boshqaruv qarorlarini ilmiy asoslash imkoniyatlarini ko‘rsatadi.
Adabiyotlar ro‘yxati
1. FAO, IFAD, UNICEF, WFP, WHO. The State of Food Security and Nutrition in the World 2023: Urbanization, Agrifood Systems Transformation and Healthy Diets across the Rural–Urban Continuum. — Rome : FAO, 2023. — 289 p. — DOI: https://doi.org/10.4060/cc3017en. — URL: https://www.fao.org/documents/card/en/c/cc3017en (мурожаат қилинган сана: 22.10.2026).
2. United Nations. World Population Prospects 2019: Highlights. — New York : United Nations, 2019. — 46 p. — URL: https://population.un.org/wpp/Publications/Files/WPP2019_Highlights.pdf (мурожаат қилинган сана: 22.10.2026).
3. FAO. The Future of Food and Agriculture: Trends and Challenges. — Rome : Food and Agriculture Organization of the United Nations, 2017. — 180 p. — ISBN 978-92-5-109551-5. — URL: https://www.fao.org/3/i6583e/i6583e.pdf (мурожаат қилинган сана: 22.10.2026).
4. http://morgunov.org/docs/DEA_intro.pdf. Краткое описание метода Data Envelopment Analysis.
5. You Yang, Li Yang , ShouYi Liu. Analysis of agricultural economic growth factors based on Cobb Douglas production // E3S Web Conf., 189 (2020) 01002.
6. Saaty, T. L. The Analytic Hierarchy Process: Planning, Priority Setting, Resource Allocation. McGraw-Hill International Book Company, 1980. – P.287.
7. Kumar A, Pant S. Analytical hierarchy process for sustainable agriculture: An overview. Methodsx. 2023; 10:101954. DOI: 10.1016/j.mex.2022.101954. PMID: 36582479; PMCID: PMC9793316.;
8. Gomiero T., Pimentel D., Paoletti M.G. Environmental impact of different agricultural management practices: conventional vs. organic agriculture. Crit. Rev. Plant Sci. 2011;30(1–2):95–124.;
9. Andrews S.S., Carroll C.R. Designing a soil quality assessment tool for sustainable agroecosystem management. Ecol. Appl. 2001;11(6):1573–1585.
10. https://web.archive.org/web/20130701052213/http://cropwatch.unl.edu/web/ssm/mapping.Yield Monitoring and Mapping.
11. https://themag.uz/ru/vse-novosti/innovatsii-v-selskom-xozaystve-kak-texnologii-izmenili/Инновации в сельском хозяйстве ⋆ The Mag Business.
12. https://president.uz/ru/lists/view/7755. О‘zbekiston respublikasi Prezidenti SH.M.Mirziyoyevning O‘zbekiston qishloq xo‘jaligi xodimlariga bayram tabrigi
13. https://en.wikipedia.org/wiki/Data_envelopment_analysis. Data envelopment analysis.
14. https://www.vopreco.ru/jour/article/view/193. Техническая эффективность сельского хозяйства России;
15. Khamraeva S. N. Methodological foundations of innovative development of agricultural infrastructure //Journal of Management Value & Ethics. – 2018. – Т. 8. – №. 1. – С. 10-17.
16. Khamraeva S. N. The state of investment and innovative development of agriculture in Uzbekistanе //Economics. – 2020. – №. 1. – С. 44.
17. Xamrayeva S. Dehqonchilik tarmog ‘ini innovatsion rivojlantirish istiqbollari //Economics and Innovative Technologies. – 2022. – Т. 10. – №. 5. – С. 194-203.

Ushbu asar Creative Commons Attribution 4.0 Xalqaro Litsenziyasi asosida litsenziyalangan.
Mualliflik huquqi (c) 2026 Xamrayeva, S.N. (Muallif)