СУВ ТАНҚИСЛИГИ ШАРОИТИДА ФЕРМЕР ХЎЖАЛИКЛАРИДА СУВ ТЕЖОВЧИ ТЕХНОЛОГИЯЛАРНИ ЖОРИЙ ЭТИШ: ИҚТИСОДИЙ ОМИЛЛАР, МОЛИЯВИЙ ТЎСИҚЛАР ВА РАҒБАТЛАНТИРИШ МЕХАНИЗМЛАРИ
PDF

Kalit so‘zlar

сув танқислиги фермер хўжалиги сув тежовчи технологиялар пахтачилик иқтисодий детерминантлар инвестиция субсидия сув самарадорлиги рақамли мониторинг иқтисодий рағбатлантириш

Iqtibos keltirish tartibi

Тураев, Т. (2026). СУВ ТАНҚИСЛИГИ ШАРОИТИДА ФЕРМЕР ХЎЖАЛИКЛАРИДА СУВ ТЕЖОВЧИ ТЕХНОЛОГИЯЛАРНИ ЖОРИЙ ЭТИШ: ИҚТИСОДИЙ ОМИЛЛАР, МОЛИЯВИЙ ТЎСИҚЛАР ВА РАҒБАТЛАНТИРИШ МЕХАНИЗМЛАРИ. Innovatsion Iqtisodiyot, 10(10), 11-15. https://doi.org/10.70769/3030-315X.II.10.10.2026.2

Annotatsiya

Мақолада сув танқислиги шароитида пахта етиштирувчи фермер хўжаликларида сув тежовчи технологияларни қабул қилиш ва жорий этишнинг иқтисодий детерминантлари эмпирик маълумотлар асосида тадқиқ этилган. Тадқиқот 150 та фермер хўжалиги ўртасида ўтказилган сўровнома натижаларига таянади. Дескриптив статистика, частотавий тақсимот, фоиз улушлар, ўртача қиймат ва стандарт оғиш, қиёсий ҳамда иқтисодий-мантиқий таҳлил усулларидан фойдаланилган. Натижалар сув танқислигининг ҳосилдорликка таъсири жуда юқори баҳоланишига қарамасдан, анъанавий суғориш усули устунлигича қолаётганини кўрсатди. Респондентларнинг 95,97 фоизи молиявий ресурслар етишмаслигини технологияларни жорий этишдаги асосий тўсиқ сифатида қайд этган, 86,58 фоизи технологиялар самарадорлигига ишонч билдирган. Шу билан бирга, амалда сув тежовчи технологиядан фойдаланувчилар улуши 2,68 фоизни ташкил этган. Мазкур «ишонч–амалиёт тафовути» асосида натижага йўналтирилган субсидиялаш, имтиёзли молиялаштириш, рақамли мониторинг ва инвестиция лойиҳаларининг қопланиш муддатини баҳолашга асосланган иқтисодий рағбатлантириш механизмларини такомиллаштириш бўйича илмий-амалий таклифлар ишлаб чиқилган.

PDF

Adabiyotlar ro‘yxati

1. FAO. The State of Food and Agriculture 2020: Overcoming Water Challenges in Agriculture. Rome: Food and Agriculture Organization of the United Nations, 2020.

2. FAO. Guidance on realizing real water savings with crop water productivity interventions. Rome: FAO, 2021.

3. FAO. Guidelines for the Calculation of the Agriculture Water Use Efficiency for Global Reporting. Rome: FAO, 2022.

4. FAO. Real Water Savings in Agriculture. FAO & FutureWater, 2023.

5. FAO. Does Improved Irrigation Technology Save Water? A Review of the Evidence. Rome: FAO, 2017.

6. Salman M., Pek E., Lamaddalena N. Field guide to improve water use efficiency in small-scale agriculture. FAO, 2019.

7. World Bank. Uzbekistan to Modernize Its Irrigation Infrastructure with World Bank Support. 2025.

8. Scoping of promising land management and water use practices in the dry areas of Uzbekistan. Agricultural Water Management, Vol. 207, 2018, pp. 15–25.

9. Increasing water productivity in crop production—A synthesis. Agricultural Water Management, Vol. 95, Issue 11, 2008, pp. 1201–1213.

10. Water conservation and saving technologies for irrigation: A structured literature review of econometric studies on the determinants of adoption. Agricultural Water Management, Vol. 299, 2024, 108838.

11. Water productivity, water use, and agricultural growth: Global experience and lessons for future. Current Directions in Water Scarcity Research, Vol. 3, 2021.

12. SZ Safoevna, MN Juraevna. Analysis of economic efficiency of the use of irrigated land in agriculture and factors on them. Journal of Contemporary Issues in Business and Government. 2021, pp. 4055–4061.

13. Z Shokhujaeva, N Mamanazarova, H Mirjamilova. Ways of efficient use of water in conditions of water resources shortage. E3S Web of Conferences, 2023.

14. ZS Shoxujaeva, AB Kurbonov. Sustainable Development Of The Agrarian Sector Depends On The Efficient Use Of Water Resources. International Journal of Engineering and Advanced Technology (IJEAT).

Creative Commons License

Ushbu asar Creative Commons Attribution 4.0 Xalqaro Litsenziyasi asosida litsenziyalangan.

Mualliflik huquqi (c) 2026 Тураев, Т. (Muallif)

Yuklab olishlar

Yuklab olish ma’lumotlari hozircha mavjud emas.