Annotatsiya
Maqolada temir yo‘l transportida yo‘lovchi tashish faoliyatining iqtisodiy samaradorligini baholash masalalari tarif daromadlari, tashish hajmi, vagon bandligi, qatnov chastotasi va xarajatlar sig‘imi o‘rtasidagi o‘zaro bog‘liqlik asosida tadqiq etilgan. 2018–2026-yillar bo‘yicha shakllangan ko‘rsatkichlar dinamikasi tahlil qilinib, mahalliy va xalqaro qatnovlarning iqtisodiy natijalari qiyoslangan. 2026-yilda tarif qoplash koeffitsienti mahalliy qatnovlarda 1,358, xalqaro qatnovlarda 2,574 ni tashkil etgani qatnov turlari bo‘yicha differensial boshqaruv zarurligini ko‘rsatadi. Vagonlarning o‘rtacha bandligi 42,0 yo‘lovchidan 34,4 yo‘lovchigacha pasaygani mavjud sig‘imdan foydalanish va qatnov parametrlarini real talabga moslashtirish masalasini dolzarblashtiradi. Tadqiqot natijasida iqtisodiy samaradorlikni omillar tizimi asosida baholash, xarajatlarni tashish o‘lchovlari bo‘yicha me’yorlashtirish hamda yo‘nalishlar kesimida boshqaruv qarorlarini shakllantirish bo‘yicha takliflar ishlab chiqilgan.
Adabiyotlar ro‘yxati
1. O‘zbekiston Respublikasining transport va temir yo‘l transporti sohasini tartibga soluvchi amaldagi normativ-huquqiy hujjatlari.
2. O‘zbekiston Respublikasi Milliy statistika qo‘mitasi. Transport sohasi bo‘yicha rasmiy statistik ma’lumotlar.
3. “O‘zbekiston temir yo‘llari” AJ. Yo‘lovchi tashish va temir yo‘l faoliyatiga oid ochiq ma’lumotlar hamda hisobot materiallari.
4. Vuchic V.R. Urban Transit: Operations, Planning, and Economics. John Wiley & Sons, 2005.
5. Button K. Transport Economics. Edward Elgar Publishing, 2010.
6. Nash C. Transport Economics. Edward Elgar Publishing, 2015.
7. Tadqiqot muallifining 2018–2026-yillar bo‘yicha temir yo‘l yo‘lovchi tashish ko‘rsatkichlari asosidagi hisob-kitoblari.

Ushbu asar Creative Commons Attribution 4.0 Xalqaro Litsenziyasi asosida litsenziyalangan.
Mualliflik huquqi (c) 2026 Abdulhamidova, G.I. (Muallif)