TIJORAT BANKINING EKOTIZIM MODELI, BOSHQARUV ARXITEKTURASI VA RISKLAR
PDF (ruscha)

Kalit so‘zlar

bank ekotizimi platforma modeli raqamli transformatsiya boshqaruv arxitekturasi immobilizatsiyalangan aktivlar risk-sezgir limit manfaatlar to‘qnashuvi superilova bank raqobatbardoshligi

Iqtibos keltirish tartibi

Очилов, А. О., & Раимов, М. Ш. угли. (2026). TIJORAT BANKINING EKOTIZIM MODELI, BOSHQARUV ARXITEKTURASI VA RISKLAR. Innovatsion Iqtisodiyot, 9(9), 93-99. https://doi.org/10.70769/3030-315X.II.9.9.2026.16

Annotatsiya

Maqolada tijorat bankining ekotizim modeli raqamli iqtisodiyot sharoitidagi biznesni tashkil etish shakli sifatida tadqiq etilgan. Ekotizim modelining klassik bank modelidan tub farqlari asoslanib, ekotizimni boshqarish arxitekturasining uchta turi tizimlashtirilgan. O‘zbekistonning ikkita yirik ekotizimi — Uzum va TBC Uzbekistan materiallari asosida ekotizim modeli kredit portfeli birligiga sezilarli darajada yuqori daromad ta’minlashi aniqlangan: TBC Uzbekistan bank sektori kredit portfelining 1,89 foizini shakllantirgani holda uning sof foydasining 4,3 foizini beradi, bu o‘rtacha darajadan 2,28 barobar yuqori. Shu bilan birga modelning asosiy riski — kreditlashning depozit bazasidan ildamlab o‘sishi (170,7 foizga qarshi sektor bo‘yicha 149,4 foiz) aniqlangan.

PDF (ruscha)

Adabiyotlar ro‘yxati

1. Указ Президента Республики Узбекистан от 12 мая 2020 года № УП-5992 «О стратегии реформирования банковской системы Республики Узбекистан на 2020–2025 годы». – lex.uz/docs/-4811025

2. Uzbekistan’s Uzum valuation rises 1.5x in seven months to $2.3B // TechCrunch. – 10 марта 2026 г. – techcrunch.com

3. TBC Uzbekistan Reports 64% Growth in Operating Income and 581 Billion Soums Net Profit for 2025 // UzDaily. – 2026. – uzdaily.uz

4. Банк России доработал регулирование вложений банков в экосистемы // Интерфакс. – 2025. – interfax.ru/business/1027981

5. Moore J.F. Predators and prey: A new ecology of competition // Harvard Business Review. – 1993. – Vol. 71, No. 3. – P. 75–86.

6. Iansiti M., Levien R. The Keystone Advantage: What the New Dynamics of Business Ecosystems Mean for Strategy, Innovation, and Sustainability. – Boston: Harvard Business School Press, 2004. – 255 p.

7. Jacobides M.G., Cennamo C., Gawer A. Towards a theory of ecosystems // Strategic Management Journal. – 2018. – Vol. 39, No. 8. – P. 2255–2276.

8. Adner R. Ecosystem as structure: An actionable construct for strategy // Journal of Management. – 2017. – Vol. 43, No. 1. – P. 39–58.

9. Регулирование рисков участия банков в экосистемах и вложений в иммобилизованные активы: доклад для общественных консультаций. – М.: Банк России, 2021. – cbr.ru

10. Индекс активности банков: рейтинг обновлён по итогам I квартала 2026 года // Центр экономических исследований и реформ. – 2026. – review.uz

11. Экономика Узбекистана выросла в 2025 году на 7,7% // Kun.uz. – 23 января 2026 г.

12. Corporate governance principles for banks. – Basel: Basel Committee on Banking Supervision, 2015. – 43 p.

13. Uzum Reports Strong 2025 Results as Investments Fuel Sustained Growth Across Fintech and E-Commerce // Uzum. – 2026. – uzum.com/en/press-center

Creative Commons License

Ushbu asar Creative Commons Attribution 4.0 Xalqaro Litsenziyasi asosida litsenziyalangan.

Mualliflik huquqi (c) 2026 Очилов, А.О., Раимов, М.Ш. (Muallif)

Yuklab olishlar

Yuklab olish ma’lumotlari hozircha mavjud emas.