Kalit so‘zlar
Iqtibos keltirish tartibi
Annotatsiya
Бугунги глобаллашув, шиддатли иқтисодий рақобат ва экологик трансформациялар шароитида саноат корхоналарини барқарор ривожлантириш ҳамда уларнинг халқаро ва маҳаллий бозорлардаги рақобатбардошлигини ошириш ўта муҳим илмий-амалий аҳамият касб этмоқда. Ушбу тадқиқотнинг асосий мақсади саноат корхоналарида инновацион бошқарув тизимларини ва ESG (Environmental, Social, and Governance – Экологик, ижтимоий ва корпоратив бошқарув) тамойилларини жорий этишнинг иқтисодий самарадорлигини эмпирик баҳолашдан иборат. Тадқиқот жараёнида Қашқадарё вилоятининг йирик саноат мажмуалари, хусусан, Шўртан газ-кимё мажмуаси ва Муборак газни қайта ишлаш заводи ҳамда ҳудуддаги бошқа саноат кластерлари фаолияти эконометрик, статистик ва қиёсий таҳлил методлари ёрдамида чуқур ўрганилди. Тадқиқотнинг якуний натижалари шуни кўрсатдики, ишлаб чиқариш жараёнларига "яшил" инновациялар ва Интеграциялашган яшил бошқарув (IGM - Integrated Green Management) моделларини жорий этиш энергия сарфини ўртача 30 фоизга камайтиришга, углерод эмиссиясини 19-40 фоизга қисқартиришга ва чиқиндилар ҳажмини 21 фоизга пасайтиришга бевосита хизмат қилади. Бундан ташқари, ресурстежамкор технологияларни қўллаш орқали корхоналарнинг операцион харажатлари кескин қисқариши ва инвестицион жозибадорлиги ортиши тасдиқланди. Олинган илмий хулосалар асосида саноат кластерларининг инвестицион салоҳиятини кенгайтириш ва ҳудудий иқтисодиётнинг глобал рақобатбардошлигини мустаҳкамлаш бўйича мақсадли ташкилий-иқтисодий механизмлар ҳамда стратегик таклифлар ишлаб чиқилди.
Adabiyotlar ro‘yxati
1. Н.Рўзиева, Саноат корхоналарини инновацион ривожлантиришнинг иқтисодий самарадорлигини ошириш йўллари, “Рақамли иқтисодиёт” илмий-электрон журнали, 15-сон, 2026. Линк: https://cyberleninka.ru/article/n/sanoat-korxonalarini-innovatsion-rivojlantirishning-iqtisodiy-samaradorligini-oshirish-yo-llari
2. Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2022 йил 28 декабрдаги “Ўзбекистон Республикасининг 2023 — 2025 йилларга мўлжалланган инвестиция дастурини амалга ошириш чора-тадбирлари тўғрисида” ПҚ-459-сонли қарори, манба: https://lex.uz/docs/6329448
3. Н.Хасанова, Саноат корхоналарида инновацион ривожланишнинг назарий асослари. October 2025 Iqtisodiy taraqqiyot va tahlil 3(10):215-222, DOI:10.60078/2992-877X-2025-vol3-iss10-pp215-222
4. Ivanov, A. S. (2024). Enhancing Industrial Sustainability in Uzbekistan through Solar Energy Adoption in Reducing Costs and Carbon Emissions. Journal of Engineering, Technology & Applied Science, 6(3), 141-152..
5. Nabiyev, B. (2025). Scientific Justification of an Integrated Green Management Concept in Enterprise Governance. Advances in Science and Sustainability, 01(08), 13-17..
6. ResearchGate. (2025). Sustainability and Competitive Advantage: The Impacts of ESG Practices on Business Performance..
7. Samuelson, P. A., & Nordhaus, W. D. (2010). Economics. McGraw-Hill Education (Resource efficiency in industry)..
8. Kurovsky, S. V., Mishin, D. A., & Shugaev, M. O. (2024). Sustainable development as a key trend in the implementation of international investment projects. Construction Economics, (10), 326-330..
9. Lin, X., Mazlan, A. N., & Ismail, S. (2022). Barriers to the implementation of value management in small construction projects. Journal of Building Engineering, 54, 104639..
10. Integration of Corporate Culture and Industrial Efficiency: a Comparative Analysis of Uzbekistan's Regions Using Digital Technologies and Artificial Intelligence. Central Asian Journal of Innovations on Tourism Management and Finance..
11. Triple bottom line and Sustainable Economic Development Theory. American Public Gardens Association.
Ushbu asar Creative Commons Attribution 4.0 Xalqaro Litsenziyasi asosida litsenziyalangan.
Mualliflik huquqi (c) 2026 Рўзиқулов, Ж.У. (Muallif)