FARG‘ONA VODIYSI SHAROITIDA TARMOQQA ULANGAN SFES ASOSIDA SANOAT SOVUTISH KORXONASINI ENERGIYA BILAN TA’MINLASH. 1-QISM. SXEMATIK YECHIMLAR VA EKSPLUATATSION BAHOLASH
PDF

Kalit so‘zlar

tarmoqqa ulangan fotoelektr stansiya sanoat sovutish majmuasi energiya samaradorligi elektr energiyasi sifati THD SCADA/ASU TP yuklamalarni ustuvorlashtirish Farg‘ona vodiysi

Iqtibos keltirish tartibi

Matchanov, N. A., Kulmatov, X. X., Muminov, S. A., Dexkonova, M. X., & Shodiyev, B. T. (2026). FARG‘ONA VODIYSI SHAROITIDA TARMOQQA ULANGAN SFES ASOSIDA SANOAT SOVUTISH KORXONASINI ENERGIYA BILAN TA’MINLASH. 1-QISM. SXEMATIK YECHIMLAR VA EKSPLUATATSION BAHOLASH. Muqobil Energetika, 23(2), 101-111. https://doi.org/10.70769/2181-284.ME.2(23).2026.9

Annotatsiya

Kirish. Maqolada Farg‘ona vodiysi sharoitida 297 kW quvvatli tarmoqqa ulangan fotoelektr stansiya asosida sanoat sovutish korxonasini energiya bilan ta’minlash sxemasi ko‘rib chiqilgan. Tadqiqot tashqi tarmoqdan olinadigan elektr energiyasini kamaytirish, sovutish yuklamalarining ishonchliligini saqlash va elektr energiyasi sifati talablariga rioya etishga qaratilgan. Hisoblashlar natijasida yillik generatsiya 445 MWh, solishtirma ishlab chiqarish 1498 kWh/kW·yil, quvvatdan foydalanish koeffitsiyenti 17,1 % hamda yuklamani qoplash ulushi 23,4 % ekani aniqlandi.

Usul va materiallar. Tadqiqot obyekti sifatida Farg‘ona viloyati Oltiariq tumanidagi sanoat sovutish korxonasi tanlandi. Tizim tarkibida 540 ta 550 W PV-modul, 3 ta 100 kW invertor, 0,4/10 kV 1000 kVA transformator, himoya vositalari va SCADA/ASU TP tizimi ko‘rib chiqildi. Baholash integral va balans usullari asosida amalga oshirildi.

Natijalar. Yillik generatsiya 445 MWh, o‘rtacha ekvivalent quvvat 50,8 kW ni tashkil etdi. Korxonaning 1,9 GWh yillik iste’moli fonida quyosh generatsiyasi hisobiga qoplanish ulushi 23,4 % bo‘ldi. Umumiy energetik trakt samaradorligi 93 %, yo‘qotishlar esa taxminan 7 % deb baholandi.

Xulosa. 297 kW quvvatli tarmoqqa ulangan SFESni sanoat sovutish korxonasining energiya ta’minoti tizimiga integratsiya qilish texnik va energetik jihatdan maqsadga muvofiqdir. Taklif etilgan yechim tashqi tarmoqdan quvvat olishni kamaytiradi, kritik sovutish yuklamalarining ishonchli ishlashini ta’minlaydi va kelgusida tizimni yanada takomillashtirish uchun asos yaratadi.

PDF

Adabiyotlar ro‘yxati

[1]. Ахметов Р.М., Салахов А.Р. Повышение энергоэффективности промышленных предприятий с интеграцией сетевых солнечных электростанций // Энергетика и электротехника. – 2021. – Т. 12. – № 3. – С. 45–52.

[2]. Кожевников В.В., Кузнецов И.А. Оптимизация режимов работы фотоэлектрических установок в гибридных энергосистемах // Вестник энергетики. – 2020. – Т. 8. – № 2. – С. 33–41.

[3]. Belyaev A., Ivanova T. Integration of photovoltaic systems with industrial refrigeration loads: control strategies and power quality issues // Journal of Renewable and Sustainable Energy. – 2022. – Vol. 14. – No. 6. – Art. 062302.

[4]. Махмудов Ш.Х., Ходжаев А.А. Моделирование работы сетевых фотоэлектрических станций в условиях Ферганской долины // Энергосбережение. Энергетика. Энергоаудит. – 2023. – № 2(98). – С. 17–25.

[5]. IEC 61727:2015. Photovoltaic (PV) Systems – Characteristics of the Utility Interface. – Geneva: International Electrotechnical Commission, 2015.

[6]. IEEE Std 1547-2018. Standard for Interconnection and Interoperability of Distributed Energy Resources with Associated Electric Power Systems Interfaces. – New York: IEEE Power & Energy Society, 2018.

[7]. Гафуров Б.Р., Турсунов Ф.Н. Исследование параметров качества электроэнергии при работе фотоэлектрических инверторов // Вестник Ташкентского государственного технического университета. – 2022. – Т. 5. – № 4. – С. 72–80.

[8]. Ahmed N., Patel M. Energy management algorithms for PV integrated industrial microgrids using SCADA systems // Renewable Energy and Power Quality Journal. – 2021. – Vol. 19. – No. 1. – P. 185–192.

[9]. Мирахмедов И.Ш., Юсупов Х.Х. Интеллектуальное управление нагрузками промышленных объектов на основе приоритизации и прогнозирования генерации СЭС // Энергетические системы и управление. – 2023. – Т. 11. – № 1. – С. 59–68.

[10]. Lund H., Østergaard P.A., Connolly D. et al. Smart Energy Systems and the Transition to 100% Renewable Energy Systems // Energy. – 2017. – Vol. 137. – P. 554–565.

[11]. Hydrometeorological Service of Uzbekistan. Climatic Data Summary 2005–2024. – Tashkent: Uzhydromet, 2024.

[12]. SolarGIS Database. Global Solar Atlas for Uzbekistan. – Bratislava: SolarGIS, 2024.

[13]. Avezova N.R., Rakhimov E.Yu., Frid S.E. et al. Assessment of the Technical Potential of Photovoltaic Convertors: The Case of the Fergana Valley. Part I: Dynamics of Climate Data Changes in the Region // Applied Solar Energy. – 2022. – Vol. 58. – P. 697–707.

[14]. Рыбаков И.П., Никифоров С.А. Энергопотребление и управление холодильными нагрузками на промышленных предприятиях // Известия вузов. Электромеханика. – 2021. – Т. 64. – № 3. – С. 42–49.

[15]. Astronergy. CHSM72M-HC Monofacial Series (182), 540–555 W. Technical Datasheet. – 2024.

[16]. Huawei. SUN2000-100KTL-M2 SmartPV Controller Three-Phase String Inverter. Technical Datasheet. – 2024.

[17]. IEC 61724-1:2021. Photovoltaic System Performance – Part 1: Monitoring. – Geneva: International Electrotechnical Commission, 2021.

[18]. National Renewable Energy Laboratory (NREL). Solar PV AC-DC Translation. Annual Technology Baseline (ATB). – Golden, CO: NREL.

[19]. International Energy Agency Photovoltaic Power Systems Programme (IEA PVPS). A Methodology for the Analysis of PV Self-Consumption Policies. – Paris: IEA PVPS, 2016.

[20]. U.S. Department of Energy, National Renewable Energy Laboratory (NREL). Understanding Solar Photovoltaic System Performance: An Assessment of 75 Federal Photovoltaic Systems. – Golden, CO: NREL, 2022.

Creative Commons License

Ushbu asar Creative Commons Attribution 4.0 Xalqaro Litsenziyasi asosida litsenziyalangan.

Mualliflik huquqi (c) 2026 Matchanov, N.A., Kulmatov, X.X., Muminov, Sh.A., Dexkonova, M.X., Shodiyev, B.Т. (Muallif)

Yuklab olishlar

Yuklab olish ma’lumotlari hozircha mavjud emas.