CHASTOTAVIY BOSHQARILUVCHI ASINXRON ELEKTR YURITMALARNING ASIMMETRIK REJIMDA MEXANIK O‘TISH JARAYONLARINI TADQIQ QILISH
PDF

Kalit so‘zlar

Asinxron elektr yuritma asimmetrik rejim kuchlanish tok chastota tezlik pusk faza elektromagnit moment quduqli nasos agregati moment chastota o‘zgartirgich vaqt funksiyasi

Iqtibos keltirish tartibi

Shavazov, A. A., Eshqo‘ziyev, X. M., Imomnazarov, A. B., & Tuxtayev, B. B. (2026). CHASTOTAVIY BOSHQARILUVCHI ASINXRON ELEKTR YURITMALARNING ASIMMETRIK REJIMDA MEXANIK O‘TISH JARAYONLARINI TADQIQ QILISH. Muqobil Energetika, 22(1), 101-106. https://doi.org/10.70769/2181-2284.ME.1(22).2026.13

Annotatsiya

Mazkur maqolada chastotaviy boshqariladigan asinxron elektr yuritmaning assimmetrik rejimlardagi mexanik o‘tish jarayonlari tahlil qilingan. Tadqiqot elektr ta’minotidagi kuchlanish assimmetriyasi sharoitida asinxron dvigatellarning dinamik xususiyatlarini baholash va ularning boshqaruv samaradorligini oshirishga qaratilgan.

Materiallar va usullar

Tadqiqotda chastotaning vaqt bo‘yicha o‘zgarish qonunlari hamda asinxron dvigatel validagi yuklama xususiyatlari hisobga olingan matematik model qo‘llanildi. Murakkab differensial tenglamalar tizimini yechishda grafoanalitik usuldan foydalanildi, bu esa ko‘p sonli o‘zgaruvchilar va noma’lum parametrlar mavjud bo‘lgan holatlarda o‘tish jarayonlarini samarali tahlil qilish imkonini berdi.

Natijalar

Natijalar asinxron dvigatel aylanuvchi magnit maydonining tezlashuvi va sekinlashuvi, shuningdek sirpanishning vaqt va chastotaga bog‘liq ravishda turli kuchlanish assimmetriyasi darajalarida o‘zgarish qonuniyatlarini aniqlash imkonini berdi. Ushbu qonuniyatlar chastotaviy boshqariladigan elektr yuritmalarni amaliyotga joriy etishda muhim omil bo‘lib, avtomatik boshqaruv tizimlariga qo‘yiladigan talablarni shakllantirishga xizmat qiladi.

Xulosa

Tadqiqot natijalari chastotaviy boshqariladigan asinxron elektr yuritmalar assimmetrik rejimlarda ham samarali ishlashini, biroq ularning mexanik o‘tish jarayonlari elektr ta’minotidagi kuchlanish o‘zgarishlariga sezgir ekanligini ko‘rsatdi. Shu sababli elektr ta’minoti simmetriyasini ta’minlash, himoya funksiyalaridan foydalanish va matematik modellashtirish asosida o‘tish jarayonlarini oldindan baholash tizim ishonchliligi va samaradorligini oshirishda muhim ahamiyatga ega.

PDF

Adabiyotlar ro‘yxati

[1]. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2022-yil 28-yanvardagi “2022–2026-yillarga mo‘ljallangan Yangi O‘zbekistonning taraqqiyot strategiyasi to‘g‘risida”gi PF–60-son Farmoni.

[2]. Аллаев К.Р., Хошимов Ф.В. Энергосбережение на промышленных предприятиях.

– Ташкент: Fan, 2014. – 368 с.

[4]. Камалов Т.С., Шавазов А.А., Сайфуллаева Л.И. Вопросы пуска и регулирования производительности насосного агрегата насосных станций систем машинного орошения // Энергосбережение и Водоподготовка. – 2019. – № 3(119). – С. 51–54.

[5]. Лезнов Б.С. Энергосбережение и регулируемый привод в насосных установках. – Москва: ИК «Ягорба-Биоинформсервис», 1998. – 381 с.

[6]. Shavazov A.A., Ishanova D.A. Mathematical models and transfer functions of a frequency-controlled asynchronous motor // European Journal of Interdisciplinary Research and Development. – 2022. – Vol. 8. – ISSN 2720-5746.

[7]. Ishnazarov O., Shavazov A.A., Ishanova D.A. Closed Frequency Control System of Asynchronous Motor in Irrigation Pump // Pioneer: Journal of Advanced Research and Scientific Progress (JARSP). – 2022. – Vol. 1, Issue 4. – ISSN 2751-7551.

[8]. Isakov A., Shavazov A., Elmuratova A. Management efficiency of pumping aggregates through frequency converter // IOP Conference Series: Earth and Environmental Science. – 2022. – Vol. 1076. – Article 012050.

[9]. Shavazov A.A., Eshquziev Kh.M. Interconnected systems of pumping stations with asynchronous frequency electric drives // Scientific-Technical Journal of FerPI. – 2023. – Vol. 27. – Special Issue No. 15.

[10]. Юнусов Р., Имомназаров А., Бобокулов З. Моделирование энергосберегающего асинхронного двигателя для электропривода механизмов поступательного движения // Инновацион технологиялар. – 2022. – № 47. – С. 34–38.

[11]. Yunusov R.F., Yusupov S.B., Sattarov N.E., Imomnazarov A.B., Abduganiev A.A., Rajabov N.K. Simulation of linear asynchronous motors of electric drive of lifting mechanisms // AIP Conference Proceedings. – 2023. – Vol. 2612, No. 1. – Article 050030.

Creative Commons License

Ushbu asar Creative Commons Attribution 4.0 Xalqaro Litsenziyasi asosida litsenziyalangan.

Mualliflik huquqi (c) 2026 Shavazov, A.A., Eshqo‘ziyev, X.M., Imomnazarov, A.B., Tuxtayev, B.B. (Muallif)

Yuklab olishlar

Yuklab olish ma’lumotlari hozircha mavjud emas.