ISHONCHLI VA AMALDAGI ME’YORLARGA MOS ELEKTR  TARMOQLARINI TA’MINLASHDA YUQORI ANIQLIKDAGI  SINOVLARNING AHAMIYATI

Asliddin G‘ulomovich Komilov; Uyg‘un Raufovich Xolov; Yusuf Zokirovich Nasrullayev; Mirabbos Mirzayoro‘g‘li Xidirov

doi:10.70769/2181-2284.ME.1(22).2026.7

Jild 22 № 1 (2026), Maqolalar

Jild 22 № 1 (2026)

ISHONCHLI VA AMALDAGI ME’YORLARGA MOS ELEKTR TARMOQLARINI TA’MINLASHDA YUQORI ANIQLIKDAGI SINOVLARNING AHAMIYATI

Maqolalar

Nashr etilgan 2026-03-27

Komilov, A.G.⁺⁻
Xolov, U.R.⁺⁻
Nasrullayev, Y.Z.⁺⁻
Xidirov, M.M.⁺⁻

Komilov, A.G.

Energetika vazirligi huzuridagi Qayta tiklanuvchi energiya manbalari milliy ilmiy-tadqiqot instituti

Xolov, U.R.

Qarshi davlat texnika universiteti

Nasrullayev, Y.Z.

Qarshi davlat texnika universiteti

Xidirov, M.M.

Qarshi davlat texnika universiteti,

PDF

Kalit so‘zlar

Quvvat tarmog‘i ishonchliligi tarmoq muvofiqligi qayta tiklanuvchi energiya integratsiyasi elektr energiyasi sifati diagnostikasi kuchlanish barqarorligi garmonik buzilish tizim nomutanosibligi standartlarga muvofiqlik

Iqtibos keltirish tartibi

Komilov, A. G., Xolov, U. R., Nasrullayev, Y. Z., & Xidirov, M. M. (2026). ISHONCHLI VA AMALDAGI ME’YORLARGA MOS ELEKTR TARMOQLARINI TA’MINLASHDA YUQORI ANIQLIKDAGI SINOVLARNING AHAMIYATI . Muqobil Energetika, 22(1), 57-64. https://doi.org/10.70769/2181-2284.ME.1(22).2026.7

Annotatsiya

Ushbu maqolada qayta tiklanuvchi energiya manbalari va taqsimlangan energiya resurslarini elektr tarmoqlariga integratsiyalash jarayonini baholash hamda tekshirish uchun mo‘ljallangan yuqori aniqlikdagi sinov tizimi taqdim etilgan. Taklif etilgan yondashuv real vaqt rejimidagi o‘lchovlar, elektr energiyasi sifati diagnostikasi va hodisalarga asoslangan tahlillar yordamida kuchlanish barqarorligi, garmonik buzilishlar hamda tizim holatini baholash imkonini beradi. Shuningdek, u me’yoriy talablar va tarmoq kodekslariga muvofiqlikni tekshirish hamda zamonaviy elektr tarmoqlari ishonchliligini oshirishga xizmat qiladi.

Materiallar va usullar

Tadqiqotda qayta tiklanuvchi energiya manbalarining elektr tarmoqlariga integratsiyasi yuqori aniqlikdagi sinovlar asosida baholandi. IEC va IEEE standartlariga mos Hardware-in-the-Loop (HIL) texnologiyasi, real apparat qurilmalarini matematik modellar bilan birlashtiruvchi sinov muhiti hamda SCADA tizimlari qo‘llanildi. Masofaviy boshqaruv, ma’lumotlarni yig‘ish va elektr energiyasi sifatini monitoring qilish imkoniyatlari tahlil qilindi.

Natijalar

Tajriba natijalari aqlli invertor sozlamalari va moslashuvchan himoya algoritmlarini qo‘llash elektr tarmog‘ida kuchlanish hamda chastota barqarorligini sezilarli darajada yaxshilashini ko‘rsatdi. Shuningdek, elektr energiyasi sifati ko‘rsatkichlari xalqaro standartlar talablariga mos kelishi tasdiqlandi. Taklif etilgan sinov tizimi qayta tiklanuvchi energiya manbalarining tarmoqqa integratsiyasini samarali baholash imkonini berdi.

Xulosa

Yuqori aniqlikdagi sinov tizimi qayta tiklanuvchi energiya manbalarini elektr tarmoqlariga ishonchli integratsiyalash, me’yoriy talablar va tarmoq kodekslariga rioya etilishini baholash uchun samarali vosita hisoblanadi. Kelgusida sun’iy intellekt asosidagi diagnostika, prognozlash modellarini integratsiyalash va kiberxavfsizlik sinovlarini rivojlantirish ushbu yo‘nalishning asosiy istiqbollari hisoblanadi.

PDF

Adabiyotlar ro‘yxati

1. Ndirangu, J. G., Nderu, J. N., Muhia, A. M., & Maina, C. M. (2018). Power quality challenges and mitigation measures in grid integration of wind energy conversion systems. Proceedings of the IEEE International Energy Conference (ENERGYCON), 1–6.

2. Fernández-Guillamón, A., Gómez-Lázaro, E., Muljadi, E., & Molina-García, Á. (2019). Power systems with high renewable energy sources: A review of inertia and frequency control strategies over time. Renewable and Sustainable Energy Reviews, 115, 109369.

3. Qaid, K. A., Gan, C. K., Salim, N. B., & Shamshiri, M. (2018). Impacts of large-scale solar photovoltaic generation on power system frequency response. Proceedings of the 5th IET International Conference on Clean Energy and Technology (CEAT 2018), 16–23.

4. Al-Shetwi, A. Q., Sujod, M. Z., Blaabjerg, F., & Yang, Y. (2019). Fault ride-through control of grid-connected photovoltaic power plants: A review. Solar Energy, 180, 340–350.

5. Eseye, A. T., Zhang, J., & Zheng, D. (2018). Short-term photovoltaic solar power forecasting using a hybrid Wavelet-PSO-SVM model based on SCADA and meteorological information. Renewable Energy, 118, 357–367.

6. Ibrahim, D. K., El Zahab, E. E. D. A., & El Aziz Mostafa, S. A. (2017). New coordination approach to minimize the number of re-adjusted relays when adding distributed generators in interconnected power systems. Journal of Electrical Engineering and Technology, 12, 502–512.

7. Coffele, F., Booth, C., & Dysko, A. (2015). An adaptive overcurrent protection scheme for distribution networks. IEEE Transactions on Power Delivery, 30(2), 561–568.

8. Pillai, D. S., & Rajasekar, N. (2018). A comprehensive review on protection challenges and fault diagnosis in PV systems. Renewable and Sustainable Energy Reviews, 91, 18–40.

9. Tekpeti, S., & Browh, X. K. X. H. (2018). Fault analysis of solar photovoltaic penetrated distribution systems including overcurrent relays in presence of fluctuations. International Journal of Electrical Power & Energy Systems, 100, 517–530.

10. Al-Shetwi, A. Q., & Sujod, M. Z. (2018). Grid-connected photovoltaic power plants: A review of the recent integration requirements in modern grid codes. International Journal of Energy Research, 42, 1849–1865.