OQOVA SUVLARNI TOZALASHNING INTELLEKTUAL QUYOSH-ELEKTROBIOMEMBRANA TIZIMLARINING RIVOJLANISHI VA ZAMONAVIY ENERGIYA SAMARADOR KONSTRUKTIV YECHIMLARI
PDF

Kalit so‘zlar

oqova suvlarni tozalash elektrobiomembrana (e-MBR) quyosh PV/T panellari intellektual boshqaruv energiya samaradorlik bio-fouling trans-membrana bosimi

Iqtibos keltirish tartibi

Mirzayorova, S. U. (2026). OQOVA SUVLARNI TOZALASHNING INTELLEKTUAL QUYOSH-ELEKTROBIOMEMBRANA TIZIMLARINING RIVOJLANISHI VA ZAMONAVIY ENERGIYA SAMARADOR KONSTRUKTIV YECHIMLARI. Muqobil Energetika, 24(03), 74-78. https://doi.org/10.70769/2181-2284.ME.3(24).2026.8

Annotatsiya

Annotatsiya. Kirish. Oqova suvlarni to‘liq tozalash va tozalash inshootlarining energetik mustaqilligiga erishish zamonaviy ekologik hamda muhandislik sohasining dolzarb masalalaridan biridir.

Materiallar va usullar. Tadqiqotda quyosh fotovoltaik-termal (PV/T) panellari, past kuchlanishli o‘zgarmas tok manbaiga ega elektro-bioreaktor (e-MBR) hamda IoT/AI asosidagi intellektual boshqaruv modulidan iborat gibrid tizimning konstruktiv va energetik ko‘rsatkichlari baholandi. Suvni organik va biogen moddalardan tozalash darajasi standart spektrofotometrik usullar yordamida aniqlandi. Membrana kirlanishi va trans-membrana bosimi (TMP) dinamikasi elektr maydoni o‘rganildi, tizimning energetik balansi hamda intellektual boshqaruv samaradorligi neyron tarmoqlari va dasturiy modellashtirish yordamida baholandi.

Natijalar. Tadqiqot va hisoblash natijalari intellektual quyosh-elektrobiomembrana tizimida organik moddalar (COD va BOD) 96-98% ga, azot va fosfor birikmalari esa 88-94% ga tozalanashini ko‘rsatdi. Elektr maydonining tatbiq etilishi trans-membrana bosimining ortish tezligini 2.3 baravarga kamaytirib, membrananing xizmat muddatini 60% ga uzaytirdi. Shuningdek, PV/T quyosh panellari evaziga tizimning elektr energiyasiga bo‘lgan ehtiyoji 78% ga qoplandi va AI algoritmlarining avtomatik boshqaruvi orqali solishtirma energiya sarfi 32% ga tejalishi aniqlandi.

Xulosa. Taklif etilgan konstruktiv yechimlar va intellektual algoritmlar oqova suv tozalash inshootlarini avtonom resurs markazlariga aylantirish va energiya tejamkorlik masalalarini hal etishga xizmat qiladi.

PDF

Adabiyotlar ro‘yxati

[1]. Maktabifard M., Zaborowska E., Makinia J. Achieving energy neutrality in wastewater treatment plants through energy savings and enhancing renewable energy production // Review of Environmental Science and Biotechnology. - 2018. - Vol. 17, No. 4. - P. 655-689. - DOI: 10.1007/s11157-018-9478-x.

[2]. Oladejo J., Shi K., Luo X., Yang G., Wu T. A review of sludge-to-energy recovery methods // Energies. - 2019. - Vol. 12, No. 1. - Art. 60. - DOI: 10.3390/en12010060.

[3]. Un C. Enhancing sewage sludge treatment with hydrothermal processing: a case study of Adana City // Sustainability. - 2024. - Vol. 16, No. 10. - Art. 4174. - DOI: 10.3390/su16104174.

[4]. Seiple T. E., Coleman A. M., Skaggs R. L. Municipal wastewater sludge as a sustainable bioresource in the United States // Journal of Environmental Management. - 2017. - Vol. 197. - P. 673-680. - DOI: 10.1016/j.jenvman.2017.04.032.

[5]. Bhatia R. K., Sakhuja D., Mundhe S., Walia A. Renewable energy products through bioremediation of wastewater // Sustainability. - 2020. - Vol. 12, No. 18. - Art. 7501. - DOI: 10.3390/su12187501.

[6]. Environmental Protection Agency. Urban Wastewater Treatment in 2023 [Electronic resource]. - Ireland, 2023. - Available at: https://www.epa.ie/publications/monitoring-assessment/waste-water/Urban-Wastewater-Treatment-in-2023-report.pdf (accessed: 01.05.2025).

Creative Commons License

Ushbu asar Creative Commons Attribution 4.0 Xalqaro Litsenziyasi asosida litsenziyalangan.

Mualliflik huquqi (c) 2026 Mirzayorova, S. U. (Muallif)

Yuklab olishlar

Yuklab olish ma’lumotlari hozircha mavjud emas.