Kalit so‘zlar
Iqtibos keltirish tartibi
Annotatsiya
Annotatsiya. Kirish. Mazkur maqolada qo‘rg‘oshinsiz CsMnCl₃ hamda CsBX₃ (B = Sn, Ge, Mg; X = Cl, Br) tipidagi galogenid perovskitlarning elektron va optik xossalari bo‘yicha mavjud ilmiy tadqiqotlar tahlil qilindi. Zichlik funksionali nazariyasi (DFT) yordamida aniqlangan elektron zona tuzilishi, taqiqlangan zona energiyasi, holatlar zichligi va optik parametrlar umumlashtirilib, ularning optoelektronik hamda fotovoltaik qurilmalarda qo‘llash istiqbollari baholandi.
Materiallar va usullar. Tadqiqotda qo‘rg‘oshinsiz CsMnCl₃ hamda CsBX₃ (B = Sn, Ge, Mg; X = Cl, Br) perovskitlari bo‘yicha 2020-2026-yillarda chop etilgan ilmiy maqolalar tahlil qilindi. Elektron va optik xossalar zichlik funksionali nazariyasi (DFT), GGA, GGA+U, mBJ hamda FP-LAPW hisoblash yondashuvlari asosida olingan natijalar qiyosiy baholandi.
Natijalar. Tahlillar CsMnCl₃ va CsBX₃ tipidagi perovskitlarning elektron va optik xossalari kristall tuzilishi, almashinuv-korrelyatsiya funksionali hamda B-kationining turiga sezilarli darajada bog‘liq ekanligini ko‘rsatdi. Taqiqlangan zona energiyasi, elektron zona tuzilishi ko‘rsatkichlaridagi farqlar ushbu materiallarning optoelektronik va fotovoltaik qurilmalarda qo‘llash imkoniyatlarini baholashga asos bo‘ldi.
Xulosa. Olingan ilmiy xulosalar yuqori samaradorlikka ega, ekologik xavfsiz va barqaror yangi avlod fotoaktiv materiallarni loyihalash hamda optimallashtirish uchun muhim nazariy asos bo‘lib xizmat qiladi.
Adabiyotlar ro‘yxati
[1]. Krimi M., Akermi M., Hassani R., Ben Rhaiem A. Optical and conduction mechanism study of lead-free CsMnCl₃ perovskite // Solid State Sciences.- 2024. - Vol. 155. - Art. 107646. - DOI: 10.1016/j.solidstatesciences.2024.107646.
[2]. Sabir S., Ahmad S., Wattoo A. G. Unveiling role of exchange-correlation functions in investigating physical properties of CsMnCl₃ perovskite for optoelectronic applications // Materials Science in Semiconductor Processing. - 2025. - Vol. 187. - Art. 109138. - DOI: 10.1016/j.mssp.2024.109138.
[3]. Ricciarelli D., Mosconi E., Merabet B., Bizzarri O., De Angelis F. Electronic properties and carrier trapping in Bi and Mn co-doped CsPbCl₃ perovskite // The Journal of Physical Chemistry Letters. – 2020. - Vol. 11, No. 14. - P. 5482-5489. - DOI: 10.1021/acs.jpclett.0c01567.
[4]. Paul D. K., Hossain A. K. M. A. A comprehensive DFT + U investigation of electrical, optical, and structural properties of doped CsSnCl₃ perovskite: Unveiling optoelectronic potential // Computational Materials Science. - 2024. - Vol. 231. - Art. 112585. - DOI: 10.1016/j.commatsci.2023.112585.
[5]. Paul D. K., Zulkarnain S., Somayia [et al.]. An integrated DFT + U and device simulation design of doped CsGeCl₃ for high efficiency flexible solar absorbers // Scientific Reports. - 2026. - Vol. 16. - Art. 20824. - DOI: 10.1038/s41598-026-46832-z.
[6]. Zhou J., Rong X., Zhang P., Molokeev M. S. [et al.]. Manipulation of Bi³⁺/In³⁺ transmutation and Mn²⁺-doping effect on the structure and optical properties of double perovskite Cs₂NaBi₁₋ₓInₓCl₆ // Advanced Optical Materials. - 2019. - Vol. 7, No. 8. - Art. 1801435. – DOI: 10.1002/adom.201801435.
[7]. Sharma R., Dey A., Dar S. A., Srivastava V. A DFT investigation of CsMgX₃ (X = Cl, Br) halide perovskites: Electronic, thermoelectric and optical properties // Computational and Theoretical Chemistry. - 2021. - Vol. 1204. - Art. 113415. - DOI: 10.1016/j.comptc.2021.113415.
Ushbu asar Creative Commons Attribution 4.0 Xalqaro Litsenziyasi asosida litsenziyalangan.
Mualliflik huquqi (c) 2026 Nazarova, N.M., Yakubov, K. R., Kurbanov, D. S., Aminov, D.R. (Muallif)