Annotatsiya
Ushbu ish metan-vodorod aralashmasi qo‘shimchasining mahalliy gaz turbinali qurilmalar va bug‘-gaz elektr stansiyalari ishlashiga ta’sirini tahlil qiladi. Yonish kamerasidagi sharoitlar bilan energetik tizimning chiqish ko‘rsatkichlari o‘rtasida bevosita bog‘liqlik o‘rnatilgan. Ansys Fluent muhitidagi hisoblash modeli yordamida yonish mahsulotlari harorati hamda CO2 va H2O hajmiy konsentratsiyalari baholandi. Natijalar vodorod ulushining oshishi CO2 chiqindilarining kamayishiga va yonish kamerasi chiqishidagi haroratning oshishiga olib kelishini, bu esa gaz turbinali qurilmalar quvvatini bevosita oshirishini ko‘rsatadi. Biroq haroratning ruxsat etilgan oshishi turbina parraklarining xizmat muddati bilan cheklanadi. Bug‘-gaz qurilmalari uchun yonish gazlaridagi H2O ulushining ortishi asosiy omil bo‘lib, u chiqindi gazlarning issiqlik sig‘imini oshiradi va natijada utilizatsion qozonda bug‘ ishlab chiqarishni jadallashtiradi. Eng maqbul metan-vodorod qo‘shimcha ulushi 20–25% hajmda aniqlanib, u gaz turbinali va bug‘-gaz tizimlarining samaradorligini maksimal darajada oshiradi.
Adabiyotlar ro‘yxati
1. Matyunin O.O., Arkhipov S.K., Shilova A.A., Bachev N.L., Bulbovich R.V. Analysis of the combustion characteristics of hydrogen and hydrocarbon fuels based on the results of numerical simulation. DOI: https://doi.org/10.52254/1857-0070.2022.3-55.05
2. Jeong, J. H., Park, H. S., Park, Y. K., & Kim, T. S. (2024). Analysis of the influence of hydrogen co-firing on the operation and performance of the gas turbine and combined cycle. Case Studies in Thermal Engineering, 54, 104061. DOI: 10.1016/j.csite.2024.104061
3. Cecere, D., Giacomazzi, E., Di Nardo, A., & Calchetti, G. (2023). Hydrogen-enriched natural gas in gas turbine combustion: A review. Energies, 16(19), 6829. DOI: 10.3390/en16196829
4. Shaikh, M. M., et al. (2025). Investigation of Combine Cycle Power Plants with Low-Grade Heat Utilization Working Methane-Hydrogen Mixtures. Journal of Environmental & Earth Sciences, 7(1). DOI: 10.30564/jees.v7i1.7716

Ushbu asar Creative Commons Attribution 4.0 Xalqaro Litsenziyasi asosida litsenziyalangan.
Mualliflik huquqi (c) 2026 Савельев, М.О. (Автор)