Annotatsiya
Ushbu maqolada Qirg‘iz Respublikasi isitish mavsumida issiqlik elektr stansiyalari shlamining issiqlik potensialidan foydalangan holda issiqxonani isitish jarayonlari taklif etilgan. Shlam, tuproq va issiqxona ichki havosi haroratining himoyalangan tuproqning barqaror issiqlik rejimini shakllantirishga ta’siri o‘rganilgan. Natijalar ko‘rsatishicha, TES shlamining 60–70 °C oralig‘idagi harorati o‘rtacha maydonli issiqxona xo‘jaligining issiqlik yuklamasini qoplash uchun yetarli issiqlik ishlab chiqarishni ta’minlaydi. Tajribada tuproq, devorlar, tom va atrofdagi grunt orqali issiqlik oqimlarining taqsimlanishi konvektiv va nurlanish issiqlik almashinuvi hisobga olingan holda o‘rganildi. Issiqxonaning issiqlik balansining asosiy tarkibiy qismlari, jumladan, o‘rovchi konstruksiyalar orqali issiqlik yo‘qotishlari, havo infiltrasiyasi va kiruvchi havoni isitish aniqlangan. Quyosh radiatsiyasi va tuproqning issiqlik to‘plash qobiliyatining issiqxona ichki haroratini talab etilgan darajada ushlab turishga ta’siri ham aniqlangan. “Shlamning issiqlik quvvati – tuproq harorati – issiqxona havosi harorati” ko‘rinishidagi hisoblash sxemasi ishlab chiqilib, issiqlik almashinuvi jarayonini analitik tavsiflash imkonini bergan. TES shlamining issiqlik ishlab chiqarishi, isitish mavsumi davomida issiqlik sarfi va issiqxonani isitish uchun zarur maydonni hisoblashga doir bog‘lanishlar tahlil qilingan.
Adabiyotlar ro‘yxati
1. Рахматов, О.И., Абдурахмонова, Н.К. Расчет теплового баланса гелиотеплицы. Muqobil energetika / Альтернативная энергетика. 2024. No. 1(12).
2. СН КР 31-03:2019. Теплицы и парники / Госстрой КР. – Введ. 2019-10-01. – Бишкек: Государственное агентство архитектуры, строительства и жилищно-коммунального хозяйства при Правительстве Кыргызской Республики, 2019. – 24 с.
3. Интропера, Ф.П., Де Витт, Д.П. Основы тепло- и массообмена. – М.: Лаборатория знаний, 2011. – 784 с.
4. Çengel, Y.A., Ghajar, A.J. Heat and Mass Transfer: Fundamentals and Applications. – New York: McGraw-Hill Education, 2015. – 983 p.
5. Modeling of greenhouse radiant heating. MATEC Web of Conferences. 2018. DOI: 10.1051/matecconf/201819303006.
6. Корн, Г., Корн, Т. Справочник по математике (для научных работников и инженеров): перевод с английского / под редакцией А.А. Арамановича. – 5-е изд. – М.: Наука, Главная редакция физико-математической литературы, 1984. – 831 с.
7. Bredenbeck, H. The use of waste heat from a power plant for greenhouse heating. Acta Horticulturae. 1992. Vol. 312. pp. 29–36. DOI: 10.17660/ActaHortic.1992.312.3.
8. Radiative heat loss inside a greenhouse. Journal of Agricultural Engineering Research. 1987. Vol. 37. pp. 155–162.
9. GREENHEAT model for greenhouse heating requirements. Information Processing in Agriculture (Elsevier). 2018.
10. Абдиева, З., Осмонов, Ы., Касмамбетов, Х., Садыков, М., Тампагаров, К. Развития автономного электроснабжения сельских потребителей на основе возобновляемых источников электроэнергии. Вестник Ошского государственного университета. Математика. Физика. Техника. 2024. No. 2(5). pp. 225–230. DOI: 10.52754/16948645_2024_2(5)_27.

Ushbu asar Creative Commons Attribution 4.0 Xalqaro Litsenziyasi asosida litsenziyalangan.
Mualliflik huquqi (c) 2026 Жапакова, , Темирбаева, Н.Ю., Осмонов, Ы.Ж. (Автор)