ATMOSFERANING YERGA YAQIN QATLAMINING SUV HAVZASI ATROFIDA BAJARILADIGAN GEODEZIK O‘LCHASHLARGA  TA’SIRINI  TADQIQ QILISH VA UNDA GEOAXBOROT TIZIMINING QO‘LLANILISHI

Shuxrat Abdusaliyevich Suyunov

doi:10.70769/2181-4732.ITJ.2026-m.14

2026, Maqolalar

2026

ATMOSFERANING YERGA YAQIN QATLAMINING SUV HAVZASI ATROFIDA BAJARILADIGAN GEODEZIK O‘LCHASHLARGA TA’SIRINI TADQIQ QILISH VA UNDA GEOAXBOROT TIZIMINING QO‘LLANILISHI

Maqolalar

Nashr etilgan 2026-06-05

Suyunov Sh.A.⁺⁻

Suyunov Sh.A.

Samarqand davlat arxitekturno-qurilish universiteti

PDF

Kalit so‘zlar

elektron texnologiyalar geoaxborot tizimi yuqori aniqlikdagi geodezik o‘lchashlar refraksiya ta’siri atmosferasining o‘zgaruvchanligi yorug‘lik nurining notekis tarqalishi zamonoviy geodezik asboblar ijobiy imkoniyatlar

Iqtibos keltirish tartibi

Suyunov, S. A. (2026). ATMOSFERANING YERGA YAQIN QATLAMINING SUV HAVZASI ATROFIDA BAJARILADIGAN GEODEZIK O‘LCHASHLARGA TA’SIRINI TADQIQ QILISH VA UNDA GEOAXBOROT TIZIMINING QO‘LLANILISHI. Innovatsion Texnologiyalar, 114-122. https://doi.org/10.70769/2181-4732.ITJ.2026-m.14

Annotatsiya

Maqolada atmosferaning yerga yaqin qatlamining suv havzasi atrofida bajariladigan burchak o‘lchash ishlariga ta’siri masalasi atroflich o‘rganilgan hamda tadqiq qilingan. O‘zbekistonning issiq va quriq iqlim sharoitida, suv havzasi qirg‘oqlarining poligonometriya tarmog‘ida, o‘tkazilgan dala tajriba natijalaridan olingan materiallar asosida zamonoviy asboblarda bajarilgan geodezik o‘lchash ishlari aniqligini oshirish usuli yangi variantda ishlab chiqilgan. Shu bilan birgalikda yaratilgan usulga geoaxborot tizimini qo‘llash natijasida gorizontal burchak va chiziq uzunligini o‘lchash aniqligini oshirish imkoniyatlari ochib berilgan va tajriba materiallari asosida sutka davomida qaysi vaqtda o‘lchash ishlarini bajarish kerakligi tavsiya etilgan. Shu bilan birgalikda barcha tadqiqot ishlarini amalga oshirishda geoaxborot tizimlari (GAT) dan foydalanilib ijobiy natijalarga erishilgan. Kun davomida, uning issiq va quriq iqlim sharoitida gorizontal burchak va chiziq o‘lchash natijalariga yon taraf refraksiyasining ta’siri buzilishini Respublikamizning janibida daryo qirg‘oqlaridagi sharoitda, kunning har ikki soatlik intervalda va turli iqlim sharoitida o‘rnatilishi mumkinligi ko‘rsatib berilgan.

PDF

Adabiyotlar ro‘yxati

[1] Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2022-yil 28-yanvardagi PF-60-son «2022-2026 yillarga moʻljallangan Yangi Oʻzbekistonning taraqqiyot strategiyasi toʻgʻrisida»gi Farmoni.

[2] 2. Суюнов А.С., Суюнов Ш.А. О точности геодезического измерения в условиях Республики Узбекистан // Монография. Узбекское агенcтво по печати и информации Типографии ООО «ИЛМ НУР - ФАЙЗ». 2017. – 160 с.

[3] Абдуллаев Т.М. Исследование закономерностей действий и изыскание методов учета боковой рефраксии при измерении горизонталных углов//Автореф. дисс. на соискание.учен. степ. канд. техн. наук: ТашДТУ.–Ташкент, 2005.–16с.

[4] Suyunov Sh.A. Atmosferaning yerga yaqin 500 metrlik qatlamining geodezik o‘lchash ishlariga ta’siri va uni hisobga olishning yangi usuli.// Texn. fanl. bo‘yicha fals. dokt. (PhD) diss. avtoref: TIvaQXMII. –Tashkent, 2018. – 44 b.

[5] Suyunov A.S., Tashpulatov S.A., Mullajanova G. Inpact of atmosphere jn accuracy of GPSmeasurements.// Modern scientific challenges and trends/ collectionofsciention works of the internftional scientific cjnference/ Issue 12, Part 2 Warsaw,Poland. 20thJanuary, 2019. Certificate №: PL300519039.

[6] Suyunov A.S., Fayziyev Sh. I.Studying the experience of full breakage on the streets of karshi in kashkadarya region.// International Journal of advanced Research in Science, Engineering and Technology. ISSN (online):2350-0328/ Of ijarset, Volume 6,Issue 11 November 2019. Certificate №: IJA61010040Date: 30th November 2019. R. 11873-11875.

[7] Suyunov A.S., Suyunov Sh.A., Mullajanova G.M.Analysis of the qualification developmentof natural hazards at geoecologicalmonitiring of landslide hazardeusterritiries.// International Journal of advanced Research in Science, Engineering and Technology. ISSN (online):2350-0328/ Ofijarset, Volume6,Issue11, November 2019. Certificate №: ShOF40101001 Date: № 30th November 2019. Certificate №: IJA 61111007. R. 11534-11537

[8] Suyunov Sh.A. Atmosferaning yer sirti qatlamining geodezik oʻlchovlarga taʼsirini aniqlash muammolari // «O`zbekiston zamini» Ilmiy – amaliy va innovatsion jurnal. 2-son. Toshkent, 2026.– Б. 78-84.

[9] Suyunov Sh.A., Suyunov A.S., Berdikulov U.A. O‘zbekiston sharoitida trigonometrik nivelirlashda refraksiyani hisobga olishning yangicha yo‘li // Irrigasiya va meliorasiya jurnali. Toshkent, 2018. №2.(12) – B. 55-57.

[10] G‘ayimnazarov Israil Xoliqovich, Mamarasulov Sobir Raxmonqulogli, and Toshmurodov Jomurod Jahongirogli. “O‘ZAN TUBI BARQARORLIGINI BAHOLASH USULLARI” Sanoatda raqamli texnologiyalar/Цифровые технологии в промышленности 4.1 (2026): 237-241.

[11] G‘ayimnazarov I.X., Raxmatov M.I., Shermatov B.B. O‘ZBEKISTONNING QURUQ-ISSIQ IQLIM SHAROITIDA BINOLARNING ENERGIYA SAMARADORLIGINI OSHIRISH ISTIQBOLLARI //Innovatsion texnologiyalar. – 2026. – Т. 61. – №. 1. – С. 139-145.

[12] Suyunov SH.A., Tashpulatov S.A., Rahmatillayeva K.B. Refraction systematics error of the geometric navelargation on the tightening inclines in the Republic of Uzbekistan // International Journal of social Humanitarian research (IJSHR). Vol. 1, Issue 1, February 2018. – Р. 39 - 46. (Global Impact Factor – 1.215).

[13] Suyunov Sh.A.,.Berdikulov U.A. O‘zbekistonning quriq va issiq iqlim sharoitida zamonoviy geodezik asboblarda bajarilgan o‘lchov ishlarining aniqligiga atmosferaning qatlamining ta’sirini hisobga olishning yangicha yechimi // “Geodeziya kartografiya va kadastr muammolari” ilmiy jurnali. –Toshkent, 2026. - 1-son.- B. 84-89.