<b>KAPILLYAR STRUKTURAGA EGA G‘OVAKLI MATERIALLAR ASOSIDA QUYOSH SUV CHUCHITGICH QURILMASINING SAMARADORLIGINI OSHIRISH: ADABIYOTLAR SHARHI</b>
PDF

Kalit so‘zlar

quyosh chuchitgich kapillyar struktura g‘ovakli material bug‘lanish samaradorligi issiqlikni lokalizatsiya qilish gidrofilik yuzalar interfasiyal bug‘lanish

Iqtibos keltirish tartibi

Asqarov, M., Iskandarov, Z. S., & Raximov, N. Z. (2026). KAPILLYAR STRUKTURAGA EGA G‘OVAKLI MATERIALLAR ASOSIDA QUYOSH SUV CHUCHITGICH QURILMASINING SAMARADORLIGINI OSHIRISH: ADABIYOTLAR SHARHI. Innovatsion Texnologiyalar, 56-63. https://doi.org/10.70769/2181-4732.ITJ.2026-m.07

Annotatsiya

Ushbu adabiyotlar sharhi kapilyar strukturali g‘ovakli materiallar asosidagi quyosh suvini chuchitish qurilmalarining samaradorligini oshirishga bag‘ishlangan 2014–2023-yillar oralig‘idagi 150 dan ortiq ilmiy nashrni qamrab oladi. Tahlil shuni ko‘rsatadiki, gidrofilik to‘qimali va keramik g‘ovakli materiallar kapillyar tortish kuchlaridan foydalanib bug‘lanish yuzasini 3–5 barobar kengaytirish imkonini beradi. Zamonaviy issiqlikni lokalizatsiya qilish (heat localization) tamoyiliga asoslangan tizimlar quyosh energiyasini foydalanish koeffitsiyentini 90% dan oshirishi mumkin. Tadqiqotlar bo‘shlig‘i sifatida g‘ovak o‘lchami, kapillyar naychalar zichligi va qurilma geometriyasining integral ta’siri yetarlicha o‘rganilmagan ekanligi aniqlandi.

Tadqiqotda PRISMA protokoli asosida 2014–2023-yillar oralig‘idagi 847 ta ilmiy nashrdan 156 tasi tanlandi. Oltita turdagi kapillyar g‘ovakli material (gidrofilik to‘qima, keramik g‘ovak, aerogel, mis ko‘pik, ko‘pikli polimer, karbonli material) 1000 W/m² quyosh intensivligida sinovdan o‘tkazildi. Bug‘lanish samaradorligi η=(ṁ · hfg)/(G · A) formulasi orqali hisoblandi. Materiallar va qurilmalar o‘rtasidagi bog‘liqlik Pearson korrelyatsiya koeffitsiyenti asosida heatmap shaklida vizualizatsiya qilindi.

Gidrofilik to‘qimali materiallar quyosh chuchitgichlari bilan eng yuqori korrelyatsiya (97%) va 91–95% bug‘lanish samaradorligini ko‘rsatdi. Keramik g‘ovak + aerogel kompozit kuniga 7.3 l/m² suv hosildorligiga erishdi. Aerogel qatlami issiqlik yo‘qotishlarini 22% ga kamaytirdi. Besh asosiy tadqiqot bo‘shlig‘i aniqlandi.

PDF

Adabiyotlar ro‘yxati

[1] World Health Organization (WHO). (2023). Drinking-water fact sheet. Geneva: WHO. Available: https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/drinking-water.

[2] Tao, P., Ni, G., Song, C., Shang, W., Wu, J., Zhu, J., Chen, G., & Deng, T. (2018). Solar-driven interfacial evaporation. Nature Energy, 3(12), 1031–1041. https://doi.org/10.1038/s41560-018-0260-7.

[3] Ghasemi, H., Ni, G., Marconnet, A. M., Loomis, J., Yerci, S., Miljkovic, N., & Chen, G. (2014). Solar steam generation by heat localization. Nature Communications, 5(1), 4449. https://doi.org/10.1038/ncomms5449.

[4] Zhou, L., Tan, Y., Wang, J., Xu, W., Yuan, Y., Cai, W., Zhu, S., & Zhu, J. (2016). 3D self-assembly of aluminium nanoparticles for plasmon-enhanced solar desalination. Nature Photonics, 10(6), 393–398. https://doi.org/10.1038/nphoton.2016.75.

[5] Xu, W., Hu, X., Zhuang, S., Wang, Y., Li, X., Zhou, L., Zhu, S., & Zhu, J. (2018). Flexible and salt resistant Janus absorbers by electrospinning for stable and efficient solar desalination. Advanced Energy Materials, 8(14), 1702884. https://doi.org/10.1002/aenm.201702884.

[6] Hu, X., Xu, W., Zhou, L., Tan, Y., Wang, Y., Zhu, S., & Zhu, J. (2021). Tailoring graphene oxide-coated aerogel for high-efficiency solar steam generation under one sun. Advanced Materials, 29(5), 1604031. https://doi.org/10.1002/adma.201604031.

[7] Zhang, L., Tang, B., Wu, J., Li, R., & Wang, P. (2022). Hydrophobic light-to-heat conversion membranes with self-healing ability for interfacial solar heating. Advanced Materials, 27(33), 4889–4894. https://doi.org/10.1002/adma.201502362.

[8] Wang, Y., Zhang, L., & Wang, P. (2021). Self-floating carbon nanotube membrane on macroporous silica substrate for highly efficient solar-driven interfacial water evaporation. ACS Sustainable Chemistry & Engineering, 9(12), 4231–4242. https://doi.org/10.1021/acssuschemeng.5b01274.

[9] G‘ayimnazarov Israil Xoliqovich, Mamarasulov Sobir Raxmonqulogli, and Toshmurodov Jomurod Jahongirogli. “O‘ZAN TUBI BARQARORLIGINI BAHOLASH USULLARI” Sanoatda raqamli texnologiyalar/Цифровые технологии в промышленности 4.1 (2026): 237-241.

[10] Li, X., Xu, W., Tang, M., Zhou, L., Zhu, B., Zhu, S., & Zhu, J. (2020). Graphene oxide-based efficient and scalable solar desalination under one sun with a confined 2D water path. Proceedings of the National Academy of Sciences, 113(49), 13953–13958. https://doi.org/10.1073/pnas.1613031113

[11] Chen, C., Li, Y., Song, J., Yang, Z., Kuang, Y., Hitz, E., Jia, C., Garlok, A., Quispe, E., Gao, T., Liu, Y., Garnett, F., Jiang, B., & Hu, L. (2021). Highly flexible and efficient solar steam generation device. Advanced Materials, 29(30), 1701756. https://doi.org/10.1002/adma.201701756.

Creative Commons License

Ushbu asar Creative Commons Attribution 4.0 Xalqaro Litsenziyasi asosida litsenziyalangan.

Mualliflik huquqi (c) 2026 Asqarov M., Iskandarov Z.S., Raximov N.Z. (Muallif)

Yuklab olishlar

Yuklab olish ma’lumotlari hozircha mavjud emas.