Kalit so‘zlar
rux tereftalat
polimer kompozit materiallar
modifikatsiya
fizik-mexanik xossalar
kislorod indeksi
termik barqarorlik
Iqtibos keltirish tartibi
Annotatsiya
Ushbu tadqiqotda rux tereftalat bilan modifikatsiyalangan polietilenning fizik-mexanik hamda termik xossalari o‘rganildi. Polimer kompozit materiallar ishlab chiqarishda modifikatorlardan foydalanish materiallarning ekspluatatsion xususiyatlarini sezilarli darajada yaxshilash imkonini beradi. Tadqiqot jarayonida polietilen tarkibiga 1-15% miqdorda rux tereftalat kiritilib, hosil bo‘lgan kompozit materiallarning cho‘zilishdagi mustahkamligi, deformatsiya darajasi hamda yonuvchanlik xossalari aniqlangan. Mexanik sinovlar AGS-X universal sinov qurilmasida, yonuvchanlik xususiyatlari esa kislorod indeksi usuli asosida GOST 12.1.044-89 hamda ISO 4589-1 standartlari bo‘yicha baholandi. Olingan natijalar modifikatsiyalangan polietilen namunalarida kislorod indeksining ortishi hamda materialning termik barqarorligi yaxshilanganini ko‘rsatdi. Shuningdek, modifikator miqdorining oshishi polimer strukturasida fazalararo o‘zaro ta’sirni kuchaytirib, kompozit materialning mexanik xossalariga sezilarli ta’sir ko‘rsatishi aniqlandi. Tadqiqot natijalari rux tereftalat asosidagi modifikatorlar polietilenning ekspluatatsion xossalarini yaxshilashda istiqbolli qo‘shimcha ekanligini ko‘rsatadi.
Adabiyotlar ro‘yxati
[1] Callister W.D., Rethwisch D.G. Materials Science and Engineering: An Introduction. – New York: John Wiley & Sons, 2018. – 960 p.
[2] Fried J.R. Polymer Science and Technology. – New Jersey: Prentice Hall, 2014. – 680 p.
[3] Billmeyer F.W. Textbook of Polymer Science. – New York: John Wiley & Sons, 2017. – 578 p.
[4] Kuleznev V.N., Shershnev V.A. Khimiya i fizika polimerov. – Moskva: Kolos, 2007. – 367 s.
[5] Rabek J.F. Polymer Photodegradation: Mechanisms and Experimental Methods. – London: Springer, 2012. – 573 p.
[6] Bryant R.W. Polymer Processing Principles and Design. – New York: Marcel Dekker, 2013. – 452 p.
[7] Akhmedov S.A., Usmanov Kh.U. Polimer kompozitsion materiallar texnologiyasi. – Toshkent: Fan, 2016. – 296 b.
[8] Kamalov Kh.K., Rasulov A.A. Polimer materiallar kimyosi va texnologiyasi. – Toshkent: O‘zbekiston, 2018. – 312 b.
[9] GOST 11262–80. Plastmassalar. Cho‘zilishdagi mustahkamlikni aniqlash usuli. – Moskva: Standartinform, 1980.
[10] GOST 12.1.044–89. Yong‘in xavfsizligi. Materiallarning yonuvchanligini aniqlash usullari. – Moskva: Standartinform, 1989.
[11] G‘ayimnazarov I. X. UDC 532.543: 627.157: Calculation of the parameters of the base rows in a non-stationary flow //Innovatsion texnologiyalar. – 2025. – Т. 59. – №. 3. – С. 62-66.
[12] ISO 4589–1:2017. Plastics – Determination of burning behavior by oxygen index. – Geneva: International Organization for Standardization, 2017.
[13] Brydson J.A. Plastics Materials. – Oxford: Butterworth-Heinemann, 2016. – 920 p.
Ushbu asar Creative Commons Attribution 4.0 Xalqaro Litsenziyasi asosida litsenziyalangan.
Mualliflik huquqi (c) 2026 Berdiyev S.A., Muhitdinov B.B., Karimov O.T., Nurqulov F.N. (Muallif)