<b>BILVOSITA QUYOSH QURITGICH QURILMASINING MATEMATIK MODELINI ISHLAB CHIQISH VA COMSOL DASTURIDA MODELLASHTIRISH</b>
PDF

Kalit so‘zlar

quyosh quritgichi COMSOL Multiphysics issiqlik uzatish matematik modellashtirish konveksiya Reynolds soni Nusselt soni quyosh energiyasi.

Iqtibos keltirish tartibi

Turapova, D. U., & G‘opparov, U. R. (2026). BILVOSITA QUYOSH QURITGICH QURILMASINING MATEMATIK MODELINI ISHLAB CHIQISH VA COMSOL DASTURIDA MODELLASHTIRISH. Innovatsion Texnologiyalar, 74-82. https://doi.org/10.70769/2181-4732.ITJ.2026-m.09

Annotatsiya

Ushbu maqolada bilvosita ishlovchi quyosh havo quritgichining matematik modeli ishlab chiqilib, COMSOL Multiphysics dasturi yordamida sonli modellashtirish amalga oshirildi. Tadqiqotda qurilma ichidagi issiqlik va massa almashinuvi, havo oqimining harakati hamda harorat taqsimoti Computational Fluid Dynamics (CFD) usullari asosida tahlil qilindi. Modelda quyosh radiatsiyasi va tashqi muhit haroratining vaqt bo‘yicha o‘zgarishi interpolyatsion funksiyalar orqali hisobga olindi. Modellashtirish natijalari quritgich ichida tabiiy konveksiya tufayli barqaror havo aylanishi hosil bo‘lishini, eng yuqori haroratlarning esa kunning 11:00-14:00 oralig‘ida kuzatilishini ko‘rsatdi. Shuningdek, Reynolds, Prandtl va Nusselt sonlarining vaqt bo‘yicha o‘zgarishi issiqlik uzatish jarayonlarining quyosh nurlanishiga bevosita bog‘liqligini tasdiqladi. Olingan natijalar quyosh quritgichlarining konstruktiv parametrlarini takomillashtirish va energiya tejamkor quritish texnologiyalarini rivojlantirishda muhim ilmiy-amaliy ahamiyatga ega.

PDF

Adabiyotlar ro‘yxati

[1] Umayal Sundari, A., Neelamegam, P. and Subramanian, C., "An Experimental Study and Analysis on Solar Drying of Bitter Gourd Using an Evacuated Tube Air Collector in Thanjavur, Tamil Nadu, India", in Conference Papers in Energy, Hindawi Publishing Corporation, (2013).

[2] Д.У. Турапова. Қуёш энергияси ёрдамида мева-сабзавотларни қуритиш усуллари ва технологиялари. XXI век интеллектуальной молодёжи. Труды республиканской научной и научно-теоретической конференции. 24-апрель 2021 й.

[3] Д.У.Турапова. Қишлоқ хўжалик маҳсулотларини қуритиш методикаси ва алгоритми. Халқаро илмий-техник анжуман: “Муқобил ва қайта тикланувчи энергетиканинг ривожланиш тенденциялари: муаммолар ва ечимлар” 17-18 май 2021 й.

[4] Akinola A. Adeniyi, Abubakar Mohammed, Kehinde Aladeniyi, Analysis of a Solar Dryer Box with Ray Tracing CFD Technique, International Journal of Scientific And Engineering Research Volume 3, Issue 10, October-2012.

[5] Afdhal Kurniawan Mainil, Azridjal Aziz, Joko Harianto, Rahmat Iman Mainil, Journal of Advanced Research in Fluid Mechanics and Thermal Sciences, Volume 66, Issue 2 (2020) 136-144.

[6] Akwasi Ayensu., Dehydration OF Food Crops Using a Solar Dryer With Convective Heat Flow., Solar Energy Allrights Vol. reserved. 59, Nos. 4-6, pp. in 121-126, 1997.

[7] Д.У.Турапова, К.Ю. Рашидов, A.У. Турапова. Meva-sabzavotlar uchun quyosh quritgichida havo konveksiyasini hisoblash. Международная конференция «Фундаментальные и прикладные проблемы современной физики» 19-21 октября 2023 г.

[8] Incropera F.P., DeWitt D.P., Bergman T.L., Lavine A.S. Fundamentals of Heat and Mass Transfer. 7th ed. Hoboken: John Wiley & Sons, 2011. 997 p.

[9] G‘ayimnazarov Israil Xoliqovich, Mamarasulov Sobir Raxmonqulogli, and Toshmurodov Jomurod Jahongirogli. “O‘ZAN TUBI BARQARORLIGINI BAHOLASH USULLARI” Sanoatda raqamli texnologiyalar/Цифровые технологии в промышленности 4.1 (2026): 237-241.

[10] Bal, L.M., Satya, S., & Naik, S.N. Solar Dryer with Thermal Energy Storage Systems for Drying Agricultural Food Products: A Review. Renewable and Sustainable Energy Reviews, 2010, Vol. 14, No. 8, pp.

[11] D.U.Turapova S.A.Boltayev. “Quyosh quritgich qurilmalarida quritish jarayonida issiqlik va massa almashinuvi parametrlarining o‘rni”. Toshkent davlat texnika universiteti “Jahon miqyosida yashil iqtisodiyot va to‘rtinchi sanoat inqilobi doirasida Qayta tiklanuvchi energiyaning roli: Innovatsiyalar, texnologiyalar, va barqaror rivojlanishni ta’minlash” xalqaro ilmiy-amaliy konferensiya (3-4 – oktabr 2025-yil).

Creative Commons License

Ushbu asar Creative Commons Attribution 4.0 Xalqaro Litsenziyasi asosida litsenziyalangan.

Mualliflik huquqi (c) 2026 Turapova D.U., G‘opparov U.R. (Muallif)

Yuklab olishlar

Yuklab olish ma’lumotlari hozircha mavjud emas.