Abstract
The article aims to develop a method for assessing the robustness of the feed base of dairy farms with a single dimensionless indicator and to test it at the regional and farm levels. Feed balance, index, expert assessment (analytic hierarchy process), monographic and comparative methods were applied. The integral index of feed provision (IIFP) combines four partial indicators – feed balance, cost of one feed unit, milk obtained per hectare of forage land from home-grown feed, and the milk-to-feed price ratio – each scaled to a reference value. The approbation yielded an index of 0.61 for Tashkent region, 0.53 for Samarkand region, 0.79 for the small dairy farm model and 0.92 for the specialised farm model; in both regions the weakest component is milk output per unit of land (K3 = 0.30–0.35). The index is robust to changes in weights and can be used for annual monitoring of the feed base at regional and district levels.
References
1. O'zbekiston Respublikasi Prezidentining 2019-yil 23-oktyabrdagi «O'zbekiston Respublikasi qishloq xo'jaligini rivojlantirishning 2020–2030-yillarga mo'ljallangan strategiyasini tasdiqlash to'g'risida»gi PF-5853-son Farmoni // Qonunchilik ma'lumotlari milliy bazasi, 24.10.2019, 06/19/5853/3942-son.
2. O'zbekiston Respublikasi Prezidentining 2022-yil 8-fevraldagi «Chorvachilikni yanada rivojlantirish va chorva ozuqa bazasini mustahkamlash chora-tadbirlari to'g'risida»gi PQ-121-son qarori // Qonunchilik ma'lumotlari milliy bazasi, 09.02.2022, 07/22/121/0108-son.
3. O'zbekiston Respublikasi Prezidentining 2026-yil 12-maydagi «Chorvachilik tarmog'i va yaylov xo'jaligini zamonaviy boshqaruv tizimi va yangicha yondashuvlar asosida rivojlantirish chora-tadbirlari to'g'risida»gi PQ-179-son qarori // Qonunchilik ma'lumotlari milliy bazasi, 07/26/179/0771-son.
4. Statistika agentligi. Ijtimoiy-iqtisodiy axborot tizimi (SIAT) ochiq ma'lumotlari: sut ishlab chiqarish (490-, 493-sonli ma'lumotlar to'plami). – URL: https://api.siat.stat.uz
5. World Bank. Uzbekistan: Livestock Sector Development Project Job Diagnostic (Final Report). – April 2021. – 27 p. – URL: https://thedocs.worldbank.org/en/doc/1c453dc06390fb1aa82c4ed008e07430-0350072023/original/LSDP-Job-Diagnostic-Final-Report-April-2021.pdf
6. Asian Development Bank. Livestock Value Chain Development Project (RRP UZB 52110): Sector Assessment (Summary). – Manila: ADB, 2019. – URL: https://www.adb.org/sites/default/files/linked-documents/52110-001-ssa.pdf
7. O'zbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Statistika agentligi. Qishloq xo'jaligi statistikasi: chorva mollari soni, sut va go'sht ishlab chiqarish (2018–2025). – URL: https://stat.uz
8. Ergashev R.X., Fayziyeva Sh.Sh., Xamrayeva S.N. Qishloq xo'jaligi iqtisodiyoti: darslik. – T.: Iqtisod-Moliya, 2018. – 404 b. ISBN 978-9943-13-716-5.
9. Bolicheva, E. Ekonomicheskaya otsenka kormoproizvodstva Kurskoy oblasti / E. Bolicheva // Zootexniya. – 2002. – № 7. – B.21-23.
10. Еременко О.В. Экономическая эффективность полевого кормопроизводства Курской области: дис. … канд. экон. наук: 08.00.05. – Курск: Курская ГСХА, 2007. – 234 с.
11. Арасланбаев И.В. Состояние и основные направления повышения экономической эффективности производства кормов: на материалах сельскохозяйственных предприятий Предуральской степной зоны Республики Башкортостан: дис. … канд. экон. наук: 08.00.05. – Уфа, 2008. – 210 с.
12. Кондратьев Д.В., Остаев Г.Я., Гоголев И.М., Алборов Г.Р. Управление кормопроизводством в сельскохозяйственных организациях: учет, анализ, моделирование и контроль // Продовольственная политика и безопасность. – 2024. – Т. 11, № 4. – С. 1045–1068. DOI: 10.18334/ppib.11.4.121790.
13. Низамутдинов М.М., Халиуллин А.Р., Тронина М.В. Кормопроизводство как основа эффективного ведения молочного скотоводства // Продовольственная политика и безопасность. – 2024. – Т. 11, № 4. – С. 983–996. DOI: 10.18334/ppib.11.4.122120.
14. Толманова Н.Е. Организационно-экономические основы кормопроизводства в молочных хозяйствах пригородной зоны: дис. … канд. экон. наук: 08.00.05. – Киров, 2005. – 182 с.
15. Мирзоев Б. Экономическая эффективность производства кормов в условиях перехода к рыночной экономике: автореф. дис. … канд. экон. наук: 08.00.05. – Душанбе: Таджикский аграрный университет, 2000. – 133 с. – URL: https://economy-lib.com/ekonomicheskaya-effektivnost-proizvodstva-kormov-v-usloviyah-perehoda-k-rynochnoy-ekonomike
16. Primqulov M.M. Improving the Economic Efficiency of Forage Crop Production in Livestock Development: Evidence from Uzbekistan and International Experience // Global Journal of Research in Business Management. – 2026. – Vol. 6, № 3. – P. 27–31. DOI: 10.5281/zenodo.20199061. – URL: https://zenodo.org/records/20199061
17. Farmonov B.D., Sindorov D.A., Bozorov A.X. Qashqadaryo viloyatida sigir sutini ishlab chiqarish samaradorligini ekonometrik tahlil qilish. – 2026. DOI: 10.5281/zenodo.20953600. – URL: https://zenodo.org/records/20953600
18. Xamdamova G.A. O'zbekiston Respublikasida sut ishlab chiqarish samaradorligini hududlar kesimida solishtirma tahlili (konferensiya materiali). – 2026. DOI: 10.5281/zenodo.18655821. – URL: https://zenodo.org/records/18655821
19. Kudratov R.T., O'roqov F.I. Chorvachilik tarmog'ida ishlab chiqarish samaradorligini oshirish imkoniyatlari // Yashil iqtisodiyot va taraqqiyot. – 2024. – № 2 (maxsus son). – B. 10–14. – URL: https://zenodo.org/records/12743901
20. Murodov J.Ch. Fermer xo'jaliklari faoliyati samaradorligini statistik usullarda baholash (Toshkent viloyati misolida): iqtisodiyot fanlari bo'yicha falsafa doktori (PhD) dissertatsiyasi: 08.00.06. – T.: TDIU huzuridagi DSc.03/30.01.2021.I.16.03 Ilmiy kengash, himoya 29.04.2025. (e'lon)
21. Ayubjonov A.X., Ratayev F.I. Jizzax viloyati fermer xo'jaliklari faoliyatining statistik tadqiqi // Marketing. – 2025. – № 2. – B. 47–57. – URL: https://marketingjournal.uz/index.php/mj/uz/article/download/268/267/266
22. Robinson S. Livestock in Central Asia: From rural subsistence to engine of growth?: IAMO Discussion Paper № 193. – Halle (Saale): IAMO, 2020. – URL: https://ideas.repec.org/p/zbw/iamodp/193.html
23. Statistika agentligi. 2026-yilgi qishloq xo'jaligi ro'yxatining dastlabki natijalari (chorva mollari soni). – URL: https://stat.uz

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.
Copyright (c) 2026 Ibodullayev, D.S. (Muallif)